Դեռ երեկ թվում էր, թե պատերազմն ավարտվել է։ Այսօր պարզվում է` այն պարզապես փոխել է անվանումը։

Սպանելու համար Բաքվին այլևս տանկեր պետք չեն։ Այսօր նա գնդակահարում է Հայաստանի ապագան միջազգային դատարանների դահլիճներում՝ օգտագործելով բառերն ու փաստաթղթերը որպես մեր ազգի ու պետության վերջնական լուծարման գործիքներ։

Ադրբեջանը գոյատևմանն է հարված հասցնում, ինչի նպատակը երկիրը դատարկ տարածության վերածելն է՝ զրկված հայ ժողովրդից, ոգուց ու իմաստից։ Մենք՝ Հայաստանի քաղաքացիներն ու աշխարհասփյուռ հայությունը, գիտենք՝ խաղաղությունը հնարավոր է միայն այնտեղ, որտեղ կա ինքնիշխանություն ու արժանապատվություն։

Ինչպե՞ս դա սկսվեց

2022 թվականին Իլհամ Ալիևը շրջանառության մեջ դրեց «Արևմտյան Ադրբեջան» եզրույթը։ Հանգի՜ստ, առանց կրակոցների։ Հնչեց որպես աշխարհագրական տեղեկանք։ Իրականում՝ որպես դատավճիռ։ Այս գաղափարն անմիջապես աջակցություն ստացավ Թուրքիայի կողմից։

Մեկ ամիս անց հայտնվեց մի կառույց՝ «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնք» (Western Azerbaijan Community, WAC)։ Խաղաղ դեմք, փախստականներ, վերադարձ։ Այդ դրոշի ներքո՝ ո՜չ ավել, ո՜չ պակաս՝ Հայաստան մտնելու ու այն իրենց հարմար ձևով վերաձևելու իրավունք։ Ավելին, համայնքն իրեն ներկայացնում է որպես 1989 թվականից գործող «Ադրբեջանցի փախստականների ընկերության» իրավահաջորդ։

Բաքուն պարբերաբար անցկացնում է ֆորումներ, համաժողովներ, ցուցահանդեսներ ու «վերադարձի» նարատիվի առաջխաղացման տեղեկատվական-քարոզչական արշավ։ Ալիևն անձամբ է այցելում նրանց գրասենյակ։ Թուրքիան ծափահարում է։ Ադրբեջանի կառավարությունը ֆինանսավորում ու համակարգում է կազմակերպության գործունեությունը։ ՄԱԿ-ը կանոնավոր կերպով նամակներ է ստանում. «Խնդրում ենք տարածել» (մշտական ներկայացուցիչ Յաշար Ալիևի նամակները)։

Փաստաթուղթը, որը մեզ կթաղի

2023 թվականի փետրվարի 22: Այս ամսաթիվը պետք է հիշել։ Հենց այդ ժամանակ «Վերադարձի հայեցակարգը» (The Concept of Return) ուղարկվեց ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդ՝ խնդրանքով այն տարածել որպես ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ու ԱԽ փաստաթուղթ (ՄԱԿ-ի նամակ № A/77/801–S/2023/134)։ Այս տեքստն բնավ կարեկցանքի մասին չէ։ Այն բացառապես վերջնագրի մասին է։ Ադրբեջանցիները պե՛տք է վերադառնան։ Նրանց կվերադարձվեն տնե՛րը, հողե՛րը, փոխհատուցումնե՛րը։ Վճարելու է Հայաստանը։ Դպրոցներում ու դատարաններում կներդրվի ադրբեջաներենը։ Ոստիկանության աշխատակազմը կհեղեղվի «վերադարձածներով»։ Ո՜չ մի Հայաստան։ Միայն նախկին Հայրենիք՝ դավաճանների ու ցեղասպանների կառավարման ներքո։

Մենք արդեն շեմին չենք։ Մենք ներսում ենք։

Մինչ Երևանում վիճում էին ձևակերպումների մասին, Արցախը ընկավ:

2023-ի սեպտեմբեր: Վերջ: Տների բանալիներ, որոնք ոչ ոք երբեք չի բացի։

Բայց սա դեռ վերջը չէ: Բացեք OSINT ցանկացած քարտեզ: Հայաստանի ավելի քան 240 քառակուսի կիլոմետր գտնվում է ադրբեջանական կանոնավոր բանակի վերահսկողության ներքո։ Պաշտոնական ձևակերպումը՝ «ժամանակավոր»։ Փաստացի՝ ընդմիշտ։

Հարցրեք Ներքին Հանդի բնակիչներին։ Նրանք Բրյուսելից լուրերի չեն սպասում։ Նրանք օկուպանտին տեսնում են իրենց տների պատուհաններից։ Մենք խաղաղությանը դեմ չենք։ Մենք դեմ ենք նրան, որ «խաղաղության»ուև «վերադարձի» անվան ներքո ստեղծվեն լիակատար կախվածության պայմաններ. երբ երկիրը ենթարկեցնում են, կոտրում են ինքնությունը, խարխլում են անվտանգությունն ու գործարկում են հայ ժողովրդին սեփական հողից դուրս մղելու գործընթացը։