Դավիթ Սարգսյան, հեռուստալրագրող
Նիկոլը փորձում է ներսից պայթեցնել Հայաստանը
Author: admin
Արման Ղուկասյան, քաղաքագետ
Ի՞նչ ունենք և ի՞նչ ստացանք
Բենիամին Մաթևոսյան, քաղաքագետ
Հունիսի 8-ից հետո ոչինչ չի կարգավորվի, եթե Փաշինյանը մնա
Արման Ղուկասյան, քաղաքագետ
Բոլորի հետ՝ հանուն հայկական շահի
Սևակ Հակոբյան, լրագրող, խմբագիր
Ռուսաստանում կտրուկ են տրամադրված
30 արծաթ Փաշինյանի համար. աշխարհաքաղաքական սակարկության խաղ, որը Հայաստանը թողնում է առանց ապագայի
ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն Հայաստանում անցկացրեց մեկ ժամից էլ պակաս՝ «Զվարթնոց» օդանավակայանում ստորագրելով մի քանի փաստաթղթեր։ Պետքարտուղարը հանդիպեց իր հայ գործընկեր Արարատ Միրզոյանի հետ Երևանի օդանավակայանի տերմինալի շենքում։ Կողմերը ստորագրեցին մի շարք փաստաթղթեր, այդ թվում՝ երկու երկրների միջև հանքանյութերի և հազվագյուտ ռեսուրսների մատակարարման ապահովման շրջանակային ծրագիր և «Թրամփի երթուղի» նախագծի շրջանակներում ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր։
43 կիլոմետրանոց հնարավորությունների պատուհան
Ռուբիոյի Հայաստան այցին նախորդեց 2025 թվականի օգոստոսին Վաշինգտոնում կայացած գագաթնաժողովը, որտեղ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը՝ Դոնալդ Թրամփի միջնորդությամբ, նախաստորագրեցին խաղաղության համաձայնագիր։ Գագաթնաժողովն ավարտվեց եռակողմ հռչակագրի ստորագրմամբ, որը պաշտոնականացրեց TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity) նախագիծը, որը Զանգեզուրի միջանցքի հայեցակարգի նոր «ամերիկյան» փաթեթ է, և դրվեց ԱՄՆ արտաքին կառավարման ներքո։
Նախագիծը վերաբերում է մի երթուղու, որը կապելու է Ադրբեջանը Նախիջևանի էքսկլավի հետ՝ Հայաստանի Սյունիքի մարզի միջոցով: Սակայն նախագծի նշանակությունը շատ ավելի լայն է, քան տեղական լոգիստիկ մարտահրավերը: Ըստ էության, Միացյալ Նահանգները մտադիր է վերահսկողություն հաստատել Ռուսաստանի և Իրանի միջև ռազմավարական «պատուհանի» նկատմամբ՝ վերահսկողություն ստանձնելով կարևորագույն տրանսպորտային հանգույցի նկատմամբ: Ինչպես որոշ փորձագետներ տեղին են նշում, Թրամփը «շտապել է իր ողջ ուժը կիրառել վիճարկվող պատուհանի մեջ»:
Սակայն Վաշինգտոնի համար գինը զարմանալիորեն ցածր էր. 145 միլիոն դոլար՝ առաջին տրանշը, որը ԱՄՆ-ն խոստացել էր Հայաստանին նախագծի համար: Այս գումարի դիմաց, ըստ աղբյուրների, Հայաստանը ԱՄՆ-ին տալիս է երթուղին զարգացնելու և, ըստ էության, 99 տարով վերահսկողություն հաստատելու իրավունք:
Մեկուսացում անվտանգության փոխարեն
Գործող կառավարությունը, ըստ երևույթին, իսկապես չի հասկանում, որ Վաշինգտոնի հետ իր ռազմավարական գործընկերության գինը կանխատեսելիորեն բարձր է եղել, որը բաղկացած է բոլոր այլընտրանքային հենարանների մեթոդական ոչնչացումից, որոնք ինչ-որ կերպ երաշխավորել էին Հայաստանի անկախությունը: Նախ, Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները ցուցադրաբար և հետևողականորեն ոչնչացվում են:
Հայաստանը ոչ միայն սառեցրել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին, այլև փաստացի իր անդամակցությունը վերածել է խաբեության՝ հրաժարվելով մասնակցել միջոցառումներին և չվճարելով անդամավճարները։ Խորհրդարանի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանն արդեն բացահայտ հայտարարել է, որ հանրապետությունը փաստացի դուրս է եկել դաշինքից, չնայած Մոսկվան շարունակում է ձևացնել, թե ոչինչ չի կատարվում՝ «հիմնվելով պաշտոնական ծանուցման բացակայության վրա»։ Դրա դիմաց ԱՄՆ-ը Երևանին չի տրամադրի որևէ իրական անվտանգության երաշխիք, առավել ևս՝ ռազմական օգնություն կամ ռազմական բազաների տեղակայում։
Երկրորդ, Վաշինգտոնի ճնշման տակ Հայաստանի կենսականորեն կարևոր համագործակցությունը Իրանի հետ արգելափակվում է։ Թեհրանը ականատես է լինում, թե ինչպես են ԱՄՆ-ն փորձում վերահսկողություն հաստատել տրանսպորտային հոսքերի վրա իր սահմանների վրա՝ սպառնալով կտրել այն Հարավային Կովկասից։ Պաշտոնական Երևանը փորձում է հանգստացնել իր իրանցի գործընկերներին՝ վստահեցնելով նրանց, որ ո՛չ ամերիկյան ռազմական ուժերը, ո՛չ էլ ԱՄՆ-ի մասնավոր անվտանգության ընկերությունները ներկա չեն լինի երկրում։ Սակայն այդ խոստումների նկատմամբ հավատը մարում է։ Քննարկվում է, ըստ էության, Երևանի՝ վերահսկողությունից դուրս գտնվող էքստրատարածքային անկլավի ստեղծումը։
Եվրոպական գազարը և թուրքական թակարդը
Դառնությունը մի փոքր մեղմելու համար մեզ ակտիվորեն «կերակրում են» եվրոպական ինտեգրման մասին պատմություններով։ ԵՄ-ի հետ առանց վիզայի ճանապարհորդության և արևմտյան տեխնոլոգիաների հասանելիության խոստումներ։ Իրոք, վիզայի ազատականացման շուրջ երկխոսություն է սկսվել, և Հայաստանը նույնիսկ գործողությունների ծրագիր է ստացել Բրյուսելից։ Սակայն, գործնականում «առաջընթացի» և «գործողությունների ծրագրերի» մասին խոսակցություններից այն կողմ ոչինչ չի առաջ գնացել։
Իր ներքին խնդիրների մեջ խրված Եվրամիությունը չի կարող Հայաստանին առաջարկել ո՛չ իրական տնտեսական ինտեգրացիա, ո՛չ էլ, առավել ևս, անվտանգության երաշխիքներ։ Հայաստանին զրկելով իրական դաշնակիցներից և փոխարենը ոչինչ չառաջարկելով, բացի պատրանքային խոստումներից, Միացյալ Նահանգները օբյեկտիվորեն նրան մղում է Ադրբեջանի և Թուրքիայի գիրկը։
Անուշ Միրզոյան, քաղաքական գործիչ
Գուրգեն Մարգարյանի անվան դպրոցը փակվո՞ւմ է։
Գուրգեն Մարգարյանին լավ գիտեք, ժողովուրդ ջան, նա մեր բանակի լեյտենանտ էր, ում քնած ժամանակ կացնի 16 հարվածով սպանել է ադրեբջանցի Ռամիլ Սաֆարովը։
Ալիևի թելադրանքն է՞, թե՞ տեղավորվում է 300, 000 ադրբեջանցի Հայաստան բերելու քաղաքականության մեջ։ 300 հազարից քանի-քանիսն են լինելու ռամիլսաֆարովներ։
Լիլիթ Գալստյան, քաղաքական գործիչ
Հայաստանի գործող իշխանությունները դարձան ցեղասպանության մասնակից, որովհետև կանաչ լույս վառեցին թուրք ագրեսորի առջև։ Դուք պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչ սողացող դավաճանության մեջ ենք մենք ապրում և այսօր արդեն Google Map-ում Տիգրանշենի անունը չեմ ուզում հնչեցնել, թե ինչ թրքահունչ բառով է հնչում և սիրելի սունցիներ, թալցիներ, ձեզանից որևէ մեկը երաշխավորություն չունի, որ վաղը այն 300 000-ը, որը կախված է սրի նման մեր գլխին, այն Արևմտյան Ադրբեջանը, որը կախված է սրի պես մեր գլխին, չեն գա ու չեն ասեի այս թուրքի Թալինը իրանցն էր։ Ես չեմ ուզում տունս տալ թուրքին
«Վարչապետ Փաշինյանի «ժողովրդագրական փորացավը»». Թաթուլ Հակոբյան
Լրագրող, հրապարակախոս Թաթուլ Հակոբյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Վարչապետ Փաշինյանի «ժողովրդագրական փորացավը»
Մի քանի օր առաջ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ժողովրդին բացատրում էր, որ Հայաստանում բնակչության 90 տոկոս և ավելին երբեք հայ չի եղել:
Ես չեմ կարող ասել, թե ինչ նպատակով է դա ասել և ինչ ենթատեքստում է ասել: Քանի որ չգիտեմ փորացավի հիմքը, պետք է ուղղակի մի քանի ժողովրդագրական փաստ նշեմ:
Որպես հիմք վերցնում են 1926 թվականի ԽՍՀՄ առաջին մարդահամարը: Դրա համաձայն, Խորհրդային Հայաստանում 1926 թվականին բնակչության ընդհանուր թիվը կազմել է 880,464 հոգի, որից ազգային փոքրամասնությունների ընդհանուր տոկոսը կազմել 14 տոկոսը, որից գրեթե 9 տոկոսը՝ թուրքեր, այսօրվա ադրբեջանցիներ:
Միանգամից կարող եք ասել՝ մեր վարչապետը ճիշտ է ասել:
Այո, ճիշտ է ասել, բայց ասել է ընտրողաբար և չի նկատել, որ Հայաստանի հարևանությամբ եղել են այլ պետություններ ևս:
Վերցնենք այդ ժամանակվա Հայաստանի անմիջական հարևաններից մեկին՝ Ադրբեջանին և տեսնենք, թե այնտեղ ինչպիսին էր բնակչության ազգային կազմը:
1926 թվականի ԽՍՀՄ առաջին մարդահամարի տվյալներով, Խորհրդային Ադրբեջանում հայերի թիվը կազմել է 282 004 հոգի կամ ամբողջ բնակչության ավելի քան 12 տոկոսը:
Ես մի կողմ եմ թողնում, որ այդ ժամանակ Ադրբեջանում նաև այլ ազգային փոքրամասնություններ կային՝ մեծ թվով ռուսներ, թալիշներ, ավարներ, քրդեր և այլն, բայց հայերը ազգային ամենամեծ փոքրամասնությունն էին խորհրդային բոլոր մարդահամարների տվյալներով:
Հիմա պատկերացրեք, որ Իլհամ Ալիևը հայտարարի, որ Ադրբեջանում ադրբեջանցիները երբեք 60 տոկոսից ավելին չեն կազմել:
Անշուշտ, նման բան չի հայտարարի: Ինքը ուրիշ բան է անում՝ պատվեր է տալիս, որ իր երկրի ակադեմիական հանրությունը գրքեր գրի այն մասին, որ հայերը եկվորներ են:
Նրա կառավարության հովանավորությամբ 2026թ. հունիսի 18-19-ին Նախիջևանի Օրդուբադ քաղաքում տեղի է ունենալու «Վերադարձ Արևմտյան Ադրբեջան» համաժողով-փառատոնը:
Փառատոնի կազմակերպիչներն են Նախիջևանում Ադրբեջանի նախագահի լիազոր ներկայացուցիչը, Կրթության և գիտության նախարարությունը, Նախիջևանի պետական համալսարանը և Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը:
Սրան զուգահեռ վարչապետ Փաշինյանը հատ-հատ ասում է՝ իմ կառավարման ժամանակ Ղարաբաղ վերադարձի հարց չի դրվելու, Բաքու վերադարձ չի դրվելու և նշում մի քանի այլ վայրեր, որտեղից հայերը ենթարկվել են էթնիկ զտման:
Եվ վերջում, ինձ հետաքրքրում է, թե ինչու է վարչապետ Փաշինյանը օրակարգ բերում «Հայաստանում հայերի թիվը 90 և ավել տոկոս չի եղել» խոսքը:
Շնորհակալ կլինեմ, եթե Հայաստանի վարչապետը այս հարցին պատասխան տա իր հրապարակային ելույթներից մեկում»։
Ո՞վ է մեղավոր Հայաստանից ծաղիկների մատակարարումների արգելքի համար
Հայկական ծաղիկների շուրջ ստեղծված իրավիճակը միայն մեկ ոլորտի խնդիր չէ․ սա հարց է աշխատատեղերի, մարդկանց եկամուտների, տնտեսության և մեր արտադրողների վաղվա օրվա մասին։ Եթե փակվում կամ սահմանափակվում է գլխավոր շուկան, ո՞ւր պետք է գնա հայկական արտադրանքը և ո՞վ է պատասխանատու ստեղծված վիճակի համար։
Դիտեք տեսանյութը մինչև վերջ, գրեք ձեր կարծիքը քոմենթներում ու կիսվեք։
Արթուր Խաչիկյան, Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքական գիտությունների դոկտոր, միջազգային հարաբերությունների փորձագետ:
Բաքվի վտանգավոր քարտեզները. 300 հազար ադրբեջանցի կգա՞ Հայաստան
Տաթև Հայրապետյան, պատմական գիտությունների թեկնածու, Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ
Բաքվի քարոզի մամլիչը կես տարվա ընթացքում հետևողականորեն՝ 207 անգամ Հայաստանն անվանել է այսպես կոչված Արևմտյան Ադրբեջան: Միջազգայնագետը նշում է՝ Բաքուն իր ծավալապաշտական նկրտումներից հետքայլ չի անում, ինչն էլ, իր հերթին, վտանգ է մեզ համար: Իսկ մյուս կողմից էլ ունենք պատկեր, որտեղ Հայաստանը բանակցություններից հանել է արցախցիների վերադարձի հարցը, ճանաչել է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը: Ադրբեջանագետն ընդգծում է՝ եթե Բաքուն մեզ հետ կապված որևէ տարածքային նկռտումներ, ագրեսիվ քայլեր ձեռնարկելու մտադրություն չունի, ապա ո՞րն է այս թեզի տարածման համար չափազանց շատ պետական ռեսուրս վատնելու պատճառը: