Բենիամին Մաթևոսյան, քաղաքագետ
Ո՞վ է պատրաստվում Հայաստանում դիմավորել և տեղավորել ադրբեջանցիներին
Ո՞վ է պատրաստվում Հայաստանում դիմավորել և տեղավորել ադրբեջանցիներին
«Արևմտյան Ադրբեջան» հայեցակարգը պարզապես հռետորական ձևակերպում չէ, այլ Բաքվի պետական քաղաքականության առանցքային տարրերից մեկը։ Պաշտոնապես այն ենթադրում է 300 հազար ադրբեջանցիների «վերադարձը» ներկայիս Հայաստանի տարածք։ Սակայն, ինչպես ցույց է տալիս իրականությունը, 300 հազարը միայն առաջին փուլն է։ Հաշվի առնելով Ադրբեջանի բնական ժողովրդագրական աճը (որի բնակչությունն արդեն մոտ երեք անգամ գերազանցում է Հայաստանի բնակչությանը) և հետագա սերունդներին, երկարաժամկետ հեռանկարում խոսքը կարող է գնալ մինչև մեկ միլիոն վերաբնակչի մասին։
Հայկական կողմի համար սա հնչում է որպես դատավճիռ՝ պետականության փուլային քանդում, որը քողարկվում է «խաղաղության պայմանագրի» անվան տակ։ «Ադրբեջանում շարունակվում են այսպես կոչված «Արևմտյան Ադրբեջան»՝ այսինքն Հայաստան վերադառնալու թեմայով համաժողովները»,- նշում է Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքական գիտությունների դոկտոր, քաղաքագետ Արթուր Խաչիկյանը։ Նրա խոսքով՝ Ալիևի կողմից տրված գրեթե յուրաքանչյուր հանձնարարություն Հայաստանում իրականացվել է։
Ադրբեջանագետ Տաթևիկ Հայրապետյանը բացահայտորեն կապում է այս քարոզչության ակտիվացումը Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Արցախի վերաբերյալ ընդունված որոշումների հետ։ «Հայաստանում իշխանության եկած և Ալիևի առաջ խոնարհվող կոլաբորանտները միայն մեծացրել են նրա ախորժակը։ Որքան շատ զիջումներ են արել, այնքան ավելի վտանգավոր է դարձել Ադրբեջանը»,- գրում է նա։ Մի քանի տարի առաջ Բաքուն չէր համարձակվի նման պահանջներ ներկայացնել բացահայտ կերպով։ Ինքը՝ Ալիևն էլ խոստովանել է, որ մինչև Ղարաբաղյան հակամարտության «լուծումը» վաղ էր այդ մասին բարձրաձայնելը։
Խաղաղության պայմանագիրը՝ որպես վերաբնակեցման գործիք
Բաքուն չի թաքցնում, որ «վերադարձողների» հարցը պետք է դառնա նախատեսվող խաղաղության պայմանագրի մաս։ Այսպես կոչված «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքի» նախագահ Ազիզ Ալեքպերլին հայտարարել է, որ առանց դրա «դժվար կլինի խոսել տարածաշրջանում երկարաժամկետ և կայուն խաղաղության մասին»։ Այսինքն՝ զանգվածային վերաբնակեցումը ներկայացվում է որպես խաղաղության նախապայման, այլ ոչ թե դրա հետևանք։
Ամերիկահայ լրագրող և The California Courier թերթի գլխավոր խմբագիր Հարութ Սասունյանը նշում է, որ Ադրբեջանն արդեն երկու դիմում է ուղարկել ՄԱԿ-ի անդամ պետություններին՝ փորձելով միջազգային աջակցություն ստանալ իր վերաբնակեցման ծրագրի համար։ Բաքուն, ըստ նրա, ձգտում է միջազգային լեգիտիմություն ապահովել այդ նախաձեռնությանը։
Միևնույն ժամանակ, քննադատների կարծիքով, Հայաստանի իշխանություններն իրենց գործողություններով նպաստում են այդ օրակարգի առաջխաղացմանը։ Ռազմական փորձագետ Հայկ Նահապետյանը պնդում է, որ արդեն իսկ աշխատանքներ են տարվում խորհրդային շրջանի ադրբեջանական տեղանունները քարտեզների վրա վերականգնելու ուղղությամբ։ Նրա խոսքով՝ այդ տեղեկատվությունը հետագայում կարող է օգտագործվել՝ հիմնավորելու, թե Հայաստանի որ տարածքներում են նախկինում բնակվել ադրբեջանցիները։
Աշխարհագրական ուղղություններն ու ժողովրդագրական մարտահրավերը
Արթուր Խաչիկյանի գնահատմամբ՝ հնարավոր «վերադարձի» հիմնական ուղղությունները կարող են լինել Սևանա լճից արևելք ընկած տարածքները և Սյունիքի մարզի որոշ հատվածներ։ Նրա կարծիքով՝ այդ բնակավայրերը կարող են դիտարկվել որպես կապող օղակ Նախիջևանի և Ադրբեջանի հիմնական տարածքի միջև։
Սակայն վտանգները, ըստ հոդվածի հեղինակների, սահմանափակված չեն միայն այդ շրջաններով։ Նրանք պնդում են, որ Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ սահմանների բացման պարագայում կարող են աճել միգրացիոն հոսքերը, ինչպես նաև օտարերկրյա ներդրումների ուղեկցությամբ բնակչության տեղաշարժերը։
«Եվրոպականացում» և ժողովրդագրական փոփոխություններ
Հոդվածի հեղինակները մտահոգություն են հայտնում, որ եվրոպական ինտեգրման գործընթացների շրջանակում Հայաստանը կարող է ստիպված լինել ընդունել ավելի մեծ թվով միգրանտների և փախստականների։ Նրանց կարծիքով՝ դա կարող է հանգեցնել երկրի ժողովրդագրական և մշակութային պատկերի փոփոխությանը։
Նրանք ենթադրում են, որ մուսուլման բնակչության թվի աճը կարող է առաջացնել համապատասխան ենթակառուցվածքների՝ մզկիթների, դպրոցների և կրոնական կենտրոնների ստեղծում, ինչը, ըստ հոդվածի, կարող է ազդել Հայաստանի ազգային և կրոնական ինքնության վրա։
Հարված եկեղեցուն՝ հարված ինքնությանը
Հոդվածում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայ Առաքելական եկեղեցու դերին։ Նշվում է, որ եկեղեցու ազդեցության թուլացումը կարող է ազդել ազգային ինքնության պահպանման վրա։ Միջազգային իրավաբան Ռոբերտ Ամստերդամը հայտարարել է, որ իշխանությունները փորձում են մեծացնել իրենց ազդեցությունը եկեղեցու նկատմամբ՝ դա ներկայացնելով որպես բարեփոխումների գործընթաց։
Նրա խոսքով՝ եկեղեցին պետք է մնա անկախ կառույց, որը պատկանում է հավատացյալներին և ոչ թե պետական իշխանությանը։ Նա նաև համեմատում է իրավիճակը Ուկրաինայում եկեղեցու շուրջ տեղի ունեցած գործընթացների հետ։
Վճռորոշ ընտրություն՝ 2026 թվականի տեղական ընտրությունները
Հոդվածի վերջում շեշտվում է 2026 թվականի աշնանը կայանալիք տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների կարևորությունը։ Հեղինակների կարծիքով՝ հատկապես սահմանամերձ համայնքներում այդ ընտրությունները կարող են որոշիչ դեր ունենալ երկրի հետագա քաղաքական և ժողովրդագրական ուղղության հարցում։
Քաղաքագետ Հակոբ Բադալյանի գնահատմամբ՝ սահմանամերձ բնակավայրերում ընտրողների վարքագծի վրա մեծ ազդեցություն ունի պատերազմի սպառնալիքի գործոնը։ Սակայն հոդվածի հեղինակները պնդում են, որ ներկայում խոսքը միայն անվտանգության մասին չէ, այլ նաև Հայաստանի ազգային և կրոնական ինքնության պահպանման։
Նրանց եզրակացությամբ՝ առաջիկա ընտրությունների արդյունքները կարող են ազդել այն բանի վրա, թե որքանով Հայաստանը կկարողանա պահպանել իր ազգային և կրոնական ինքնիշխանությունը։
Թվեր և փաստեր
Ի՞նչ են մտածում թուրքերը Հայաստանի, հայերի և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների «կարգավորման» մասին։ Սոցցանցերում մի տեսանյութ են տարածում, որտեղ մեր «հարևանները» ասում են՝ մեր նկատմամբ «պետք է կոշտ դիրքորոշում որդեգրեն», մեզ «պետք չէ առանձնապես ազատություն տալ»։ Սա՞ է Նիկոլի խոստացած «խաղաղությունը»։
Այսօր Euromedia24-ի եթերում կայացել է քննարկում՝ «Ոչ Արևմտյան Ադրբեջան» շարժման համակարգողներ Հայկ Նահապետյանի և Սուրեն Սուրենյանցի մասնակցությամբ։
Քննարկման ընթացքում անդրադարձ է կատարվել Ադրբեջանի կողմից վերջին տարիներին ակտիվորեն առաջ մղվող «Արևմտյան Ադրբեջանի» հայեցակարգին, ադրբեջանցիների վերադարձի վերաբերյալ հնչող հայտարարություններին, ինչպես նաև այդ նարատիվների քաղաքական և անվտանգային հնարավոր հետևանքներին Հայաստանի համար։
Բանախոսները ներկայացրել են իրենց գնահատականները տարածաշրջանային զարգացումների, Ադրբեջանի միջազգային հարթակներում իրականացվող գործունեության և Հայաստանի առջև ծառացած մարտահրավերների վերաբերյալ։
Հայկ Նահապետյանի գնահատմամբ՝ «Արևմտյան Ադրբեջանի» նախագիծը միայն Հայաստանի հետ կապված նախաձեռնություն չէ, այլ շատ ավելի լայն աշխարհաքաղաքական հաշվարկների մաս է կազմում։
Նրա խոսքով՝ Իրանում ևս գոյություն ունեն տարբեր մոտեցումներ տարածաշրջանային ազդեցության վերականգնման վերաբերյալ, սակայն այնտեղ տարածված է այն տեսակետը, որ պատմական կենտրոնը պետք է լինի Թավրիզը կամ Սպահանը, ոչ թե Բաքուն։ Մինչդեռ Ադրբեջանի իշխանությունները փորձում են ձևավորել այն պատկերացումը, թե ներկայիս Ադրբեջանը պատմական մեծ կայսրության իրավահաջորդն է։
Նահապետյանի համոզմամբ՝ այս ծրագրի շահառուների թվում կան նաև արտաքին դերակատարներ, որոնք տարածաշրջանում սեփական ռազմավարական նպատակներն են հետապնդում։ Նրա կարծիքով՝ եթե Իրանը թուլանար արտաքին ճնշումների կամ ռազմական գործողությունների հետևանքով, Ադրբեջանը կարող էր փորձել ընդլայնել իր ազդեցությունը նաև Իրանի հյուսիսային շրջանների ուղղությամբ։
«Խոսքը միայն Հայաստանի մասին չէ։ Սա շատ ավելի մեծ աշխարհաքաղաքական նախագծի տարր է, որի շրջանակում Ադրբեջանը փորձում է պատմական, իրավական և քաղաքական հիմքեր ստեղծել իր հետագա հավակնությունների համար», — նշել է նա։
Նահապետյանի խոսքով՝ միջազգային հարթակներում ակտիվորեն շրջանառվող «Արևմտյան Ադրբեջանի» թեման նպատակ ունի նախապատրաստել քարոզչական և իրավական հիմք, որպեսզի հետագայում հնարավոր գործողությունները ներկայացվեն ոչ թե որպես տարածքային հավակնություններ, այլ որպես «փախստականների վերադարձի» գործընթաց։
Նա նաև ընդգծել է, որ վտանգը, իր գնահատմամբ, տեսական չէ, այլ գործնական բնույթ ունի, քանի որ Ադրբեջանը տարբեր միջազգային կառույցներում հետևողականորեն առաջ է մղում այդ օրակարգը։
Անդրադառնալով «Ոչ Արևմտյան Ադրբեջան» շարժման գործունեությանը՝ Սուրեն Սուրենյանցը նշել է, որ միջազգային կառույցներից մեծ արձագանքներ չեն ակնկալել, սակայն իրենց հիմնական նպատակը եղել է թեման հանրային և քաղաքական օրակարգ բերելը։
Հերթը հասավ Հայաստանի տնտեսությունը հանձնելուն
Բոլորին անհանգստացնող թեման, թե՛ արտադրողին, թե արտահանողին, թե զինվորին, թե բանվորին, թե՛ ընդդիմությանը, թե՛ անգամ իշխանությանը, հայ-ռուսական քանդվող հարաբերություններն են։ Այս պահին այդ քանդման վնասները զգում են որոշ թվով արտադրողներ, տնտեսվարողներ, վաղը լինելու է համատարած, ընդգրկելու է ամեն ոլորտ։
Տեսեք, Փաշինյանն ասում էր՝ էդ մի ֆուռ բիբարը, որ արգելել են ՌԴ մտնի, փողը կտամ։ Ռազմավարական հարաբերությունները բերել-հասցնել մի ֆուռ բիբարի մակարդակի, հիմար մոտեցում է։ Խոսքը մի ֆուռ բիբարի մասին չէ, խոսքը տոտալ ճգնաժամի մասին է, որը սպառնում է Հայաստանին, եթե դուրս գա կամ դուրս հանեն ԵԱՏՄ-ից։ Բայց եթե անգամ դուրս էլ չգա, միևնույն է՝ տոտալ ճգնաժամ է լինելու միայն ՌԴ հետ հարաբերությունները քանդելով։ Նիկոլը այո, կարող է փոխտհատուցել բիբարի վնասները պետական բյուջեից, մեր՝ հարկատուներիս հաշվին։ Բայց բիբարը ընդամենը մի չնչին մասն է վնասի։
Ժողովուրդ ջան, հունիսի 7-ի ընտրությունները սոսկ իշխանափոխության հարց չեն. դա այս սպասվող ավելի մեծ աղետը կանխելու միակ հնարավորությունն է։
2026 թվականի հունիսի 4-ին, Euromedia24-ի մամուլի կենտրոնում (Երևան, Պարոնյան փողոց 40) տեղի կունենա Հայկական ժողովրդական շարժման «Ո՛չ «Արևմտյան Ադրբեջանին»» խորագրով կլոր սեղանը։
Ինչո՞ւ է սա կարևոր հենց հիմա։
Ադրբեջանը ոչ միայն հայտարարում է իր պահանջների մասին, այլև անցել է դրանց իրականացմանը․ ստեղծվել է «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը», ընդունվել է «Վերադարձի հայեցակարգը», առաջ են մղվում ադրբեջանցիների՝ Հայաստանի տարածք վերադարձի, սեփականության վերանայման, ադրբեջաներենի կիրառման և «վերադարձածների»՝ Հայաստանի ուժային կառույցներում ներգրավման պահանջները։ Կազմակերպիչների գնահատմամբ՝ երկրի իշխանությունները միտումնավոր նվազեցնում են այդ սպառնալիքների իրական ծավալը՝ հարցը տեղափոխելով «տերմինաբանական վեճերի» հարթություն և այդպիսով լեգիտիմացնելով Բաքվի օրակարգը։
Ժամանակն է վճռական «ո՛չ» ասել Հայաստանի՝ «Արևմտյան Ադրբեջանի» վերածման քաղաքականությանը։ Ինչպես ընդգծում են կազմակերպիչները, հնարավոր է՝ սրանք Հայաստանի՝ այնպիսին, ինչպիսին մենք ճանաչում ենք, վերջին ազատ ընտրություններն են։ «Արևմտյան Ադրբեջանում» ընտրություններ չեն լինելու։
Կլոր սեղանի նպատակն է հասարակությանը և քաղաքական ուժերին ներկայացնել հստակ այլընտրանք, այդ թվում՝ գործող իշխանության քաղաքական կուրսի փոփոխությունը, որը, բանախոսների կարծիքով, ինքն է դարձել ազգային անվտանգության սպառնալիք ստեղծող գործոն։
Կլոր սեղանի մասնակիցներ․
Սուրեն Սուրենյանց — «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ, քաղաքագետ, «Ո՛չ «Արևմտյան Ադրբեջանին»» Հայկական ժողովրդական շարժման առաջնորդ։
Հայկ Նահապետյան — ռազմական փորձագետ։
Ոչ մի տուն Սաֆարովին, ոչ մի թիզ հող թշնամուն, օրենքով կարգելենք, չեն կարող ՀՀ-ում հող գնել
300.000 ադրբեջանցի բերելը բխում է ՔՊ-ի շահերից
Նիկոլ Փաշինյանը սիրում է կրկնել՝ Ռուսաստանը «մեր բարեկամն է»։ Նա սա ասում է ամեն առիթով՝ այնպիսի մեկի դեմքով, ով որևէ պատճառ չունի անհարմարություն զգալու։ «Ինչի՞ մասին եք խոսում։ Ո՞նց կարող է այդպիսի բան լինել։ Ռուսաստանը մեր բարեկամ երկիրն է», – հայտարարեց նա դեռևս 2026 թվականի մարտին, երբ անհանգստացած երևանցիները հարցրին, թե արդյոք ճիշտ է, որ Հայաստանը հեռանում է Ռուսաստանից։ Ավելի վաղ՝ փետրվարին, նա նույն ինտոնացիայով վստահեցրեց. «Ռուսաստանին կամ Ռուսաստանի շահերին վնաս հասցնելը մեր օրակարգում չի եղել, չկա և չի լինի։ Սա բացառվում է։ Ոչ ոք չի կարող, նույնիսկ եթե փորձի, մեզ ներքաշել Ռուսաստանի դեմ գործողությունների շարքի մեջ»։ Իսկ ապրիլին Պուտինի հետ հանդիպման ժամանակ նա հանդիսավոր կերպով հայտարարեց. «Մեր հարաբերությունները Ռուսաստանի Դաշնության հետ երբեք չեն եղել և երբեք չեն լինի կասկածի տակ»։
Ռազմավարական բաժանման իրական հետագծերը
200 տարվա ընթացքում առաջին անգամ Ռուսաստանը սկսում է մշակել Հայաստանի հետ հարաբերությունները կրճատելու երկարաժամկետ ռազմավարություն։ Սա պայմանավորված է «մեկուսացված միջադեպերով», որոնք տեղի են ունեցել նախկինում, բայց…
Մայիսի 28-ի ԵԱՏՄ գագաթնաժողովից հետո բոլոր չորս անդամ պետությունների՝ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի ղեկավարները ստորագրեցին համատեղ հայտարարություն՝ պահանջելով Հայաստանում հանրաքվե անցկացնել հստակ ընտրությամբ՝ ԵՄ, թե՞ ԵԱՏՄ: Նրանք նաև հանձնարարեցին իրենց նախարարություններին և գերատեսչություններին մինչև տարեվերջ քննադատաբար գնահատել Հայաստանի ներկայիս դերն ու տեղը ԵԱՏՄ-ում, որին հաջորդեց գործող փոխգործակցության ձևաչափերի վերանայումը։
Փաստորեն, մենք այլևս չենք խոսում Ռուսաստանի կողմից ծաղիկների, լոլիկի կամ ելակի մատակարարման վրա դրված ad hoc արգելքների հետ կապված մեկուսացված «միջադեպերի» մասին, այլ տնտեսության ամբողջ ոլորտներում համակարգային սահմանափակումների, պատժամիջոցների և արգելքների մասին։
2026 թվականի մայիսի 29-ին Աստանայում ԵԱՏՄ գագաթնաժողովի եզրափակիչ մամուլի ասուլիսում Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը մանրամասն ներկայացրեց, թե ինչ կկորցնի Հայաստանը, եթե դուրս գա միությունից.
• ԵԱՏՄ բոլոր երկրների հետ ազատ առևտրի համաձայնագրերին մուտք գործելու հնարավորություն,
• Գազի և այլ էներգետիկ ռեսուրսների արտոնություններ և զեղչեր,
• Գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանումը Ռուսաստան հարցականի տակ է, քանի որ գործող բուսասանիտարական վկայականները կդադարեն ուժի մեջ լինել։
• Ռուսաստանում աշխատանքային միգրանտները պարտավոր կլինեն ստանալ արտոնագրեր և սպասել հինգ տարի՝ պարտադիր բժշկական ապահովագրության համակարգից օգտվելու համար,
• Երկաթուղային և ճանապարհային տրանսպորտի սակագները կբարձրանան։
«Տնտեսական ոլորտում ինտեգրացիոն գործընթացների հետ կապված՝ մեր գրեթե բոլոր աշխատանքները Հայաստանի հետ պետք է կրճատվեն», – հայտարարել է Ռուսաստանի նախագահը։
Գերմանական DW պարբերականն արդեն իսկ ներկայիս ընտրարշավը բնութագրել է՝ որպես «ամենաաշխարհաքաղաքականացվածը Հայաստանի վերջին պատմության մեջ»։ Եվ սա անսպասելիորեն անկեղծ ձևակերպում է եվրոպացիների համար։ Փաշինյանի՝ հունիսի 7-ի հաղթանակը «բազմավեկտորության», «չեզոքության» կամ «հարաբերությունների վերափոխման» նշան չէ։ Սա Հայաստանի ընտրությունն է Ռուսաստանի դեմ՝ վերջնական և հրապարակայնորեն ճանաչված ընտրություն՝ դրա հետ կապված բոլոր երկարաժամկետ հետևանքներով։
Հայաստանում 665 000 ընտանիք Նիկոլ Փաշինյանի հակառուսական կուրսի պատանդներ է։
• Ռուսաստանից եկող տրանսֆերտները ապահովում են առնվազն 250 000 հայ ընտանիքների բարեկեցությունը։
• Գյուղական վայրերում ավելի քան 60 000 ընտանիքներ խիստ կախված են հայկական գյուղատնտեսական արտադրանքի Ռուսաստան արտահանումից։
• Առնվազն 40 000 հայ ընտանիքներ անմիջականորեն կախված են հայկական արդյունաբերության աշխատատեղերից, որոնց համար ռուսական կապիտալը կազմում է ուղղակի ներդրումների 86%-ը, և Ռուսաստանը հիմնական շուկա է։
• Հայաստանում մոտ 15 000 ընտանիք կապված է Ռուսաստան և Ռուսաստանից եկող լոգիստիկ հոսքերի սպասարկման հետ։
• Հայաստանում առնվազն 20 000 ընտանիք կկորցնի զբոսաշրջությունից և հյուրընկալությունից ստացված եկամուտը, եթե ռուս զբոսաշրջիկների հոսքը նվազի։
• Հայաստանում առնվազն 80 000 ընտանիք կրկին կհայտնվի աղքատության գծից ցածր՝ գների և սակագների բարձրացման պատճառով, եթե գազի և այլ էներգետիկ ռեսուրսների համար Ռուսաստանին վճարումները վերածվեն շուկայական գների։
• Հայաստանի սահմանամերձ շրջաններից 200 000 ընտանիք անմիջապես կհայտնվի ավելի մեծ ռիսկի տակ, եթե կրճատվի Ռուսաստանի հետ պաշտպանության և անվտանգության գործընկերությունը։ Փաստորեն, նման ռիսկերը էքսպոնենցիալ կերպով կաճեն ամբողջ Հայաստանի և յուրաքանչյուր բնակչի համար։
Հլը պատկերացրեք՝ ՌԴ նախագահը հայտարարեր, որ Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններում լիակատար սատարում է որևէ քաղաքական ուժի։ Վստահեցնում եմ՝ այդ ուժին դուրս կթողնեին մրցապայքարից ու կանվանեին ագենտ։
Այս դեպքում ի՞նչ պետք է անել ՔՊ-ի հետ, որին ամբողջական սատարում է Թրամփը։ ԵՄ-ի, Ադրբեջանի, Թուրքիայի սատարումներից դեռ չեմ խոսում։
Երբ որևէ երկրի ղեկավար բացահայտ աջակցություն է հայտնում մեկ այլ ինքնիշխան պետության կոնկրետ թեկնածուի կամ քաղաքական ուժի, դա առաջին հերթին միջամտություն է ինքնիշխան պետության ներքին գործերին։ Այդ քայլով արտաքին խաղացողն ասում է, որ տվյալ թեկնածուի կամ ուժի արտաքին քաղաքական կուրսը համապատասխանում է իր պետության ազգային, տնտեսական կամ տարածաշրջանային շահերին։ Նիկոլը համապատասխանում է տարածաշրջանում ԱՄՆ շահին