Արման Ղուկասյան, քաղաքագետ
Բոլորի հետ՝ հանուն հայկական շահի
Author: admin
Սևակ Հակոբյան, լրագրող, խմբագիր
Ռուսաստանում կտրուկ են տրամադրված
30 արծաթ Փաշինյանի համար. աշխարհաքաղաքական սակարկության խաղ, որը Հայաստանը թողնում է առանց ապագայի
ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն Հայաստանում անցկացրեց մեկ ժամից էլ պակաս՝ «Զվարթնոց» օդանավակայանում ստորագրելով մի քանի փաստաթղթեր։ Պետքարտուղարը հանդիպեց իր հայ գործընկեր Արարատ Միրզոյանի հետ Երևանի օդանավակայանի տերմինալի շենքում։ Կողմերը ստորագրեցին մի շարք փաստաթղթեր, այդ թվում՝ երկու երկրների միջև հանքանյութերի և հազվագյուտ ռեսուրսների մատակարարման ապահովման շրջանակային ծրագիր և «Թրամփի երթուղի» նախագծի շրջանակներում ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր։
43 կիլոմետրանոց հնարավորությունների պատուհան
Ռուբիոյի Հայաստան այցին նախորդեց 2025 թվականի օգոստոսին Վաշինգտոնում կայացած գագաթնաժողովը, որտեղ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը՝ Դոնալդ Թրամփի միջնորդությամբ, նախաստորագրեցին խաղաղության համաձայնագիր։ Գագաթնաժողովն ավարտվեց եռակողմ հռչակագրի ստորագրմամբ, որը պաշտոնականացրեց TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity) նախագիծը, որը Զանգեզուրի միջանցքի հայեցակարգի նոր «ամերիկյան» փաթեթ է, և դրվեց ԱՄՆ արտաքին կառավարման ներքո։
Նախագիծը վերաբերում է մի երթուղու, որը կապելու է Ադրբեջանը Նախիջևանի էքսկլավի հետ՝ Հայաստանի Սյունիքի մարզի միջոցով: Սակայն նախագծի նշանակությունը շատ ավելի լայն է, քան տեղական լոգիստիկ մարտահրավերը: Ըստ էության, Միացյալ Նահանգները մտադիր է վերահսկողություն հաստատել Ռուսաստանի և Իրանի միջև ռազմավարական «պատուհանի» նկատմամբ՝ վերահսկողություն ստանձնելով կարևորագույն տրանսպորտային հանգույցի նկատմամբ: Ինչպես որոշ փորձագետներ տեղին են նշում, Թրամփը «շտապել է իր ողջ ուժը կիրառել վիճարկվող պատուհանի մեջ»:
Սակայն Վաշինգտոնի համար գինը զարմանալիորեն ցածր էր. 145 միլիոն դոլար՝ առաջին տրանշը, որը ԱՄՆ-ն խոստացել էր Հայաստանին նախագծի համար: Այս գումարի դիմաց, ըստ աղբյուրների, Հայաստանը ԱՄՆ-ին տալիս է երթուղին զարգացնելու և, ըստ էության, 99 տարով վերահսկողություն հաստատելու իրավունք:
Մեկուսացում անվտանգության փոխարեն
Գործող կառավարությունը, ըստ երևույթին, իսկապես չի հասկանում, որ Վաշինգտոնի հետ իր ռազմավարական գործընկերության գինը կանխատեսելիորեն բարձր է եղել, որը բաղկացած է բոլոր այլընտրանքային հենարանների մեթոդական ոչնչացումից, որոնք ինչ-որ կերպ երաշխավորել էին Հայաստանի անկախությունը: Նախ, Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները ցուցադրաբար և հետևողականորեն ոչնչացվում են:
Հայաստանը ոչ միայն սառեցրել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին, այլև փաստացի իր անդամակցությունը վերածել է խաբեության՝ հրաժարվելով մասնակցել միջոցառումներին և չվճարելով անդամավճարները։ Խորհրդարանի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանն արդեն բացահայտ հայտարարել է, որ հանրապետությունը փաստացի դուրս է եկել դաշինքից, չնայած Մոսկվան շարունակում է ձևացնել, թե ոչինչ չի կատարվում՝ «հիմնվելով պաշտոնական ծանուցման բացակայության վրա»։ Դրա դիմաց ԱՄՆ-ը Երևանին չի տրամադրի որևէ իրական անվտանգության երաշխիք, առավել ևս՝ ռազմական օգնություն կամ ռազմական բազաների տեղակայում։
Երկրորդ, Վաշինգտոնի ճնշման տակ Հայաստանի կենսականորեն կարևոր համագործակցությունը Իրանի հետ արգելափակվում է։ Թեհրանը ականատես է լինում, թե ինչպես են ԱՄՆ-ն փորձում վերահսկողություն հաստատել տրանսպորտային հոսքերի վրա իր սահմանների վրա՝ սպառնալով կտրել այն Հարավային Կովկասից։ Պաշտոնական Երևանը փորձում է հանգստացնել իր իրանցի գործընկերներին՝ վստահեցնելով նրանց, որ ո՛չ ամերիկյան ռազմական ուժերը, ո՛չ էլ ԱՄՆ-ի մասնավոր անվտանգության ընկերությունները ներկա չեն լինի երկրում։ Սակայն այդ խոստումների նկատմամբ հավատը մարում է։ Քննարկվում է, ըստ էության, Երևանի՝ վերահսկողությունից դուրս գտնվող էքստրատարածքային անկլավի ստեղծումը։
Եվրոպական գազարը և թուրքական թակարդը
Դառնությունը մի փոքր մեղմելու համար մեզ ակտիվորեն «կերակրում են» եվրոպական ինտեգրման մասին պատմություններով։ ԵՄ-ի հետ առանց վիզայի ճանապարհորդության և արևմտյան տեխնոլոգիաների հասանելիության խոստումներ։ Իրոք, վիզայի ազատականացման շուրջ երկխոսություն է սկսվել, և Հայաստանը նույնիսկ գործողությունների ծրագիր է ստացել Բրյուսելից։ Սակայն, գործնականում «առաջընթացի» և «գործողությունների ծրագրերի» մասին խոսակցություններից այն կողմ ոչինչ չի առաջ գնացել։
Իր ներքին խնդիրների մեջ խրված Եվրամիությունը չի կարող Հայաստանին առաջարկել ո՛չ իրական տնտեսական ինտեգրացիա, ո՛չ էլ, առավել ևս, անվտանգության երաշխիքներ։ Հայաստանին զրկելով իրական դաշնակիցներից և փոխարենը ոչինչ չառաջարկելով, բացի պատրանքային խոստումներից, Միացյալ Նահանգները օբյեկտիվորեն նրան մղում է Ադրբեջանի և Թուրքիայի գիրկը։
Անուշ Միրզոյան, քաղաքական գործիչ
Գուրգեն Մարգարյանի անվան դպրոցը փակվո՞ւմ է։
Գուրգեն Մարգարյանին լավ գիտեք, ժողովուրդ ջան, նա մեր բանակի լեյտենանտ էր, ում քնած ժամանակ կացնի 16 հարվածով սպանել է ադրեբջանցի Ռամիլ Սաֆարովը։
Ալիևի թելադրանքն է՞, թե՞ տեղավորվում է 300, 000 ադրբեջանցի Հայաստան բերելու քաղաքականության մեջ։ 300 հազարից քանի-քանիսն են լինելու ռամիլսաֆարովներ։
Լիլիթ Գալստյան, քաղաքական գործիչ
Հայաստանի գործող իշխանությունները դարձան ցեղասպանության մասնակից, որովհետև կանաչ լույս վառեցին թուրք ագրեսորի առջև։ Դուք պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչ սողացող դավաճանության մեջ ենք մենք ապրում և այսօր արդեն Google Map-ում Տիգրանշենի անունը չեմ ուզում հնչեցնել, թե ինչ թրքահունչ բառով է հնչում և սիրելի սունցիներ, թալցիներ, ձեզանից որևէ մեկը երաշխավորություն չունի, որ վաղը այն 300 000-ը, որը կախված է սրի նման մեր գլխին, այն Արևմտյան Ադրբեջանը, որը կախված է սրի պես մեր գլխին, չեն գա ու չեն ասեի այս թուրքի Թալինը իրանցն էր։ Ես չեմ ուզում տունս տալ թուրքին
«Վարչապետ Փաշինյանի «ժողովրդագրական փորացավը»». Թաթուլ Հակոբյան
Լրագրող, հրապարակախոս Թաթուլ Հակոբյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Վարչապետ Փաշինյանի «ժողովրդագրական փորացավը»
Մի քանի օր առաջ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ժողովրդին բացատրում էր, որ Հայաստանում բնակչության 90 տոկոս և ավելին երբեք հայ չի եղել:
Ես չեմ կարող ասել, թե ինչ նպատակով է դա ասել և ինչ ենթատեքստում է ասել: Քանի որ չգիտեմ փորացավի հիմքը, պետք է ուղղակի մի քանի ժողովրդագրական փաստ նշեմ:
Որպես հիմք վերցնում են 1926 թվականի ԽՍՀՄ առաջին մարդահամարը: Դրա համաձայն, Խորհրդային Հայաստանում 1926 թվականին բնակչության ընդհանուր թիվը կազմել է 880,464 հոգի, որից ազգային փոքրամասնությունների ընդհանուր տոկոսը կազմել 14 տոկոսը, որից գրեթե 9 տոկոսը՝ թուրքեր, այսօրվա ադրբեջանցիներ:
Միանգամից կարող եք ասել՝ մեր վարչապետը ճիշտ է ասել:
Այո, ճիշտ է ասել, բայց ասել է ընտրողաբար և չի նկատել, որ Հայաստանի հարևանությամբ եղել են այլ պետություններ ևս:
Վերցնենք այդ ժամանակվա Հայաստանի անմիջական հարևաններից մեկին՝ Ադրբեջանին և տեսնենք, թե այնտեղ ինչպիսին էր բնակչության ազգային կազմը:
1926 թվականի ԽՍՀՄ առաջին մարդահամարի տվյալներով, Խորհրդային Ադրբեջանում հայերի թիվը կազմել է 282 004 հոգի կամ ամբողջ բնակչության ավելի քան 12 տոկոսը:
Ես մի կողմ եմ թողնում, որ այդ ժամանակ Ադրբեջանում նաև այլ ազգային փոքրամասնություններ կային՝ մեծ թվով ռուսներ, թալիշներ, ավարներ, քրդեր և այլն, բայց հայերը ազգային ամենամեծ փոքրամասնությունն էին խորհրդային բոլոր մարդահամարների տվյալներով:
Հիմա պատկերացրեք, որ Իլհամ Ալիևը հայտարարի, որ Ադրբեջանում ադրբեջանցիները երբեք 60 տոկոսից ավելին չեն կազմել:
Անշուշտ, նման բան չի հայտարարի: Ինքը ուրիշ բան է անում՝ պատվեր է տալիս, որ իր երկրի ակադեմիական հանրությունը գրքեր գրի այն մասին, որ հայերը եկվորներ են:
Նրա կառավարության հովանավորությամբ 2026թ. հունիսի 18-19-ին Նախիջևանի Օրդուբադ քաղաքում տեղի է ունենալու «Վերադարձ Արևմտյան Ադրբեջան» համաժողով-փառատոնը:
Փառատոնի կազմակերպիչներն են Նախիջևանում Ադրբեջանի նախագահի լիազոր ներկայացուցիչը, Կրթության և գիտության նախարարությունը, Նախիջևանի պետական համալսարանը և Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը:
Սրան զուգահեռ վարչապետ Փաշինյանը հատ-հատ ասում է՝ իմ կառավարման ժամանակ Ղարաբաղ վերադարձի հարց չի դրվելու, Բաքու վերադարձ չի դրվելու և նշում մի քանի այլ վայրեր, որտեղից հայերը ենթարկվել են էթնիկ զտման:
Եվ վերջում, ինձ հետաքրքրում է, թե ինչու է վարչապետ Փաշինյանը օրակարգ բերում «Հայաստանում հայերի թիվը 90 և ավել տոկոս չի եղել» խոսքը:
Շնորհակալ կլինեմ, եթե Հայաստանի վարչապետը այս հարցին պատասխան տա իր հրապարակային ելույթներից մեկում»։
Ո՞վ է մեղավոր Հայաստանից ծաղիկների մատակարարումների արգելքի համար
Հայկական ծաղիկների շուրջ ստեղծված իրավիճակը միայն մեկ ոլորտի խնդիր չէ․ սա հարց է աշխատատեղերի, մարդկանց եկամուտների, տնտեսության և մեր արտադրողների վաղվա օրվա մասին։ Եթե փակվում կամ սահմանափակվում է գլխավոր շուկան, ո՞ւր պետք է գնա հայկական արտադրանքը և ո՞վ է պատասխանատու ստեղծված վիճակի համար։
Դիտեք տեսանյութը մինչև վերջ, գրեք ձեր կարծիքը քոմենթներում ու կիսվեք։
Արթուր Խաչիկյան, Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքական գիտությունների դոկտոր, միջազգային հարաբերությունների փորձագետ:
Բաքվի վտանգավոր քարտեզները. 300 հազար ադրբեջանցի կգա՞ Հայաստան
Տաթև Հայրապետյան, պատմական գիտությունների թեկնածու, Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ
Բաքվի քարոզի մամլիչը կես տարվա ընթացքում հետևողականորեն՝ 207 անգամ Հայաստանն անվանել է այսպես կոչված Արևմտյան Ադրբեջան: Միջազգայնագետը նշում է՝ Բաքուն իր ծավալապաշտական նկրտումներից հետքայլ չի անում, ինչն էլ, իր հերթին, վտանգ է մեզ համար: Իսկ մյուս կողմից էլ ունենք պատկեր, որտեղ Հայաստանը բանակցություններից հանել է արցախցիների վերադարձի հարցը, ճանաչել է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը: Ադրբեջանագետն ընդգծում է՝ եթե Բաքուն մեզ հետ կապված որևէ տարածքային նկռտումներ, ագրեսիվ քայլեր ձեռնարկելու մտադրություն չունի, ապա ո՞րն է այս թեզի տարածման համար չափազանց շատ պետական ռեսուրս վատնելու պատճառը:
Սևակ Հակոբյան, լրագրող, խմբագիր
Որ կողմով անցնում ես, մարդիկ անհանգստացած են այսպես կոչված «Արևմտյան Ադրբեջան» ծայրահեղ վտանգավոր հեռանկարից․ մարդկանց մոտ կա այդ անհանգստությունը, որ հնարավոր է Հայաստան բերվեն բնակեցնելու 300 հազար ադրբեջանցի, հենց Նիկոլը վերընտրվեց։ Այդ թեզը շրջանառության մեջ դրվեց Նիկոլի հրահարած և պարտված պատերազմից հետո։ Այդ թեզին ծնունդ է տվել Նիկոլի քաղաքականությունը։ Ադրբեջանն ասում է՝ Երևանը մերն է, Սևանը մերն է, ադրբեջանական հողեր են, այնտեղ ապրել են ադրբեջանցիներ, վերադառնալու ենք։ Դա պետական քաղաքականություն է։ Ու մտավախություն ունեմ, որ Փաշինյան-Ալիև բանակցությունների հիմքում կա։ Անհանգստանում ենք, քանի որ տեսածներիցս համոզվել ենք՝ Նիկոլը լրիվ ադրբեջանական, թուրքական գծի մեջ է։
Կրկնում եմ, մարդիկ անհանգստացած են, որ Փաշինյանի վերընտրվելու դեպքում Հայաստան կբերվեն ադրբեջանցիներ։ Մարդամեկը այսօր իբրև հերքում է, ասում է՝ «Երաշխավորում եմ, որ իմ իշխանության օրոք Հայաստանում ադրբեջանցիներ չեն վերաբնակեցվի»։ Ստերի չեմպիոնն ասում է՝ տալիս եմ երաշխիքներ։ Ու գիտե՞ք երաշխիքը որն է․ քանի որ ասում եմ՝ Ղարաբաղ վերադարձի թեմա չի լինելու, ուրեմն դա էլ չի լինելու։ Դա ի՞նչ երաշխիք։ 25 օրից Նախիջևանում տեղի է ունենալու «վերադարձ Արևմտյան Ադրբեջան» փառատոն։ Ալիևն է կազմակերպել։
Բայց քանի որ Նիկոլը երաշխավորում է, հիշեցնեմ՝ մեկ հարցով իր երաշխավորությունը ինչի բերեց։ 8 տարի առաջ՝ 2018թ․ օգոստոսի 17-ին, ժողովրդին հրավիրել էր հրապարակ՝ գոռում էր․ «Փողեր են ծախսում, լրատվամիջոցներ են ձեռք բերում, ֆեյքեր են վարձում, վարձու պրոֆիլներ են վարձում, որ հայտարարեն, թե Փաշինյանը եկել է հողեր հանձնելու: Դուք պատկերացնում ե՞ք. ես Ղարաբաղի հարցով դեռևս մի բառ չեմ բանակցել, նրանք ասում են, թե եկել է հող հանձնելու: Իրենք իրենց հետ են շփոթում»։
Այս մարդը երաշխավորում էր, որ չի եկել հանձնելու։
Հիմա՝ մեկ այլ տեսանյութ․ Ստեփանակերտում 2019թ․ օգոստոսի 5-ին երաշխավորում էր․ «Արցախը Հայաստան է և վերջ»։ Երաշխավորում էր, որ այսուհետ Արցախը Հայաստան է կամ Հայաստան կլինի բանակցությունների արդյունքում։
2021 թվականի այս օրերին դարձյալ նախընտրական իրավիճակ էր․ պատերազմը նոր էր ավարտվել, Արցախի մեծ մասն օկուպացվել էր, ու Նիկոլը հրապարակավ երաշխավորում էր, որ հետ է բերելու Շուշին ու Հադրութը, ասում էր՝ հիմա ավելի հեշտ կլուծենք Արցախի հարցը մեր օգտին։ Դա էլ դիտենք, 2021թ․ հունիսի 8-ի քարոզարշավից մի հատված․ «Մենք այսօր առավել հնարավորություն ունենք հարցը լուծելու մեր մտածած տարբերակով»։
Ու նույն «երաշխավորը», որն Արցախի անվտանգության իրոք երաշխավորն էր՝ ի պաշտոնե, ընտրությունից երկու տարի անց՝ 2022թ․ սեպտեմբերի 22-ին, ասում է․ «Ես ճանաչել եմ Ադրբեջանի տարածքային ամոբողջականությունը, ներառյալ՝ Արցասխը»։
Նույն մարդը, որ երաշխավորել էր՝ Արցախը Հայաստան է և վերջ, որ հետ է բերելու Շուշին ու Հադրութը, հիմա, արդեն, ասում էր՝ ներողություն եմ խնդրում, որ շուտ չեմ ճանաչել Ադրբեջանի կազմում։ Սա մեզ ուրիշ բան է երաշխավորել, Ադրբեջանի՝ն լրիվ ուրիշ բան։
Այդ մարդը 2018 թվականին ասում էր՝ ժողովուրդ ջան, ո՞վ, ե՞ս, ձեզնից թաքո՞ւն, ի՞նչ եք ասում․ ավելի լավ է՝ դիտենք տեսանյութը․ «Որևէ մեկը չմտածի, թե ես ձեզնից թաքուն որևէ թուղթ կստորագրեմ կամ որևէ գործողություն կանեմ: Երբ տեսնեմ, որ կա տարբերակ, որի շուրջ իսկապես կարելի է խոսել, ես կգամ և կկանգնեմ այստեղ, բոլոր մանրամասնություններով կներկայացնեմ ձեզ, և դուք կորոշեք՝ մենք գնո՞ւմ ենք այդ տարբերակով կարգավորման, թե չենք գնում: Կորոշեք, որ գնում ենք՝ ուրեմն կգնանք, կորոշեք, որ չենք գնում՝ ուրեմն չենք գնա: Դուք եք բարձրագույն իշխանությունը և որոշողը, և սրանում որևէ կասկած չի կարող լինել»:
2021 թվականի այս օրերին, երբ Արցախի կեսից շատը հանձնել էր գիշերային ստորագրությամբ, թազա երաշխավորություն էր տալիս։ Մարդ, որը 44 օր խաբում էր, թե հաղթում ենք, վերջում ստորագրեց-հանձնեց, 2021թ նախըւնտրական քարոզարշավում հայտարարում էր․ «Ժողովուրդ ջան, չհավատաք եթե ձեզ ասեն, թե մենք ուզում ենք ինչ-որ բան ինչ-որ մեկին տանք»։
Էս սաղ նույն մարդն է երաշխավորել ու էս ամենից հետո, էսքան տարի անց, սաղ տապալելով, այսպես կոչված «երաշխավորը» հայտարարում է․ «Ով ուզենա Ղարաբաղի հարցը բացի՝ ինձ հետ գործ կունենա»։ Այ սա ամենավերջինն էր ու ամենաիրականն էր։
8 տարում էդ նույն մարդը տեսա՞ք քանի իրարամերժ հայտարարություններ է արել։ Ու հիմա ասում է՝ երաշխավորում եմ, որ ադրբեջանցիներ չեն գա Հայաստանում ապրելու։ Իսկ ի՞նչ ես երաշխավորել Ալիևին, կարելի՞ է իմանալ։ Հիմա, երբ ասում են, որ ադրբեջանցիներով լցնելու եք Հայաստանը, դու էլ իբր հերքում եսմ, ես ինչո՞ւ պետք է նրանց չհավատամ, հավատամ քեզ։ Ինչի՞ հիման վրա քաղաքացին հավատա քեզ․ որովհետև ռուպրո՞վ ես գոռգոռում։
Ժողովուրդ ջան, ես մենակ Արցախի մասին երաշխավորումներն ասացի․ բայց դա քա՞նի հարյուր խոստում է տվել ու երաշխավորել։ Այդ մարդը, հիշեցնեմ, երաշխավորում էր, որ Հայաստանում 5 տարի ոչինչ չի թանկանա․ Ամեն ինչ թանկացավ մինչև 6-7 անգամ։ Դա երաշխավորում էր, որ ճամպրուկներով ներդրումներ կգան Հայաստան, կլինի աննախադեպ հայրենադարձություն։ Այդ մարդը երաշխավորում էր, որ հայ-ռուսական հարաբերությունները մի այլ կարգի բարձր մակարդակի են լինելու։ Էսօր ծաղիկ արտադրողները լացնում էին այդ «բարձր մակարդակի» վրա։ Այսօր 2026թ․ մայիսի 22-ն է․ այսինքն արդեն պետք է տեղի ունենար Ջարձոր նոր գյուղի բացումը․ Կապսի ջրամբարը պետք է շահագործման հանձնվեր, գյուղն էլ տեղափոխվեր։ Ո՛չ ջրամբարը կա, ո՛չ նոր գյուղը։ Երկու տարի առաջ Տավուշից տարածքներ հանձնեցին թշնամուն, մարդկանց հանեցին տներից ու հանձնեցին։ Երաշխավորեց, որ Ադրբեջանը տարածքներ է վերադարձնելու։ Էդ երաշխավորությամբ հանձնեց ու ստացավ մի երկու հատ ստոլբա։
Կարճ ասած՝ երբ Նիկոլը երաշխավորեց, որ ադրբեջանցիներ չեն գա Հայաստանում ապրելու, դա շատերս ընկալելկ ենք, որ հենց նրանց գալն է նախապատրաստվում։ Կարող ենք համոզված լինել՝ եթե սա մնաց, ձեզանից շատերը տները հանձնելու են ադրբեջանցիներին։ Ու Նիկոլը կերաշխավորի, որ Աղավնոյի տների նման հանձնեք մաքուր, կոկիկ, ռտեմոնտած վիճակում։ Այ դա կերաշխավրի։ Կասկած չունեմ, որ եթե Փաշինյանը վերընտրվի, Հայաստանում ոչ միայն գալու են ապրեն ադրբեջանցիներ, այլև ավելի մեծ իրավունքներ կունենան, քան մենք։ Էսօրվա էս իրավական տեռորը նրանց նկատմամբ չի լինելու։ 31 թվականի ընտրություններին էլ հա՛մ քվեարկելու, հա՛մ քվեարկվելու իրավունք կունենան․ իրենց գյուղապետը, քաղաքապետը, դեպուտատը, ոստիկանը, զինվորն ու դատավորը կունենան։ Այս սարսափելի հեռանկարը կարող ենք կանխել ամեն մեկս մեր մեկ ձայնով։
Արթուր Խաչիկյան, Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքական գիտությունների դոկտոր, միջազգային հարաբերությունների փորձագետ:
Բաքուն ծրագրում է վերադարձ Հայաստան: Թող ուղիղ պատասխանի՝ 300 հազար ադրբեջանցի գալո՞ւ է, թե՞ ոչ:
Անժելա Կարապետյան, բլոգեր
Ազգի թվաքանակը կարևոր է պետություն ունենալու հարցում։ Նիկոլը ստեղծում է Արևմտյան Ադրբեջան։