Ապրիլի 23-ին՝ ժամը 14:00-ին, Երևանում կկայանա մամուլի ասուլիս՝ «Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր․ ճանաչում, արդարություն, կանխարգելում՝ 1915 թվականից մինչև Արցախում էթնիկ զտումներ» թեմայով։ Մասնակցելու են միջազգային և հայ փորձագետներ։ Դիտեք ուղիղ եթերով և կիսվեք։

• Անի Ավետյան, լրագրող
• Լուիս Մորենո Օկամպո՝ միջազգային քրեական դատարանի առաջին գլխավոր դատախազ (Արգենտինա)
• Պիեռ դը Գոլ՝ հասարակական գործիչ (Ֆրանսիա)
• Հենրի Կ․ Թերիո՝ ցեղասպանության հետազոտող, Worcester State University-ի ակադեմիական հարցերով պրոռեկտոր, Ցեղասպանության հետազոտողների միջազգային ասոցիացիայի (International Association of Genocide Scholars) նախկին նախագահ
• Ադրիան Լոմլոմջյան՝ Արգենտինայի Հայկական մշակութային միության (Unión Cultural Armenia – UCA) նախագահ
• Վարուժան Գեղամյան՝ թուրքագետ
• Գևորգ Ղուկասյան՝ «Հայ դատի» գրասենյակի հատուկ ծրագրերի պատասխանատու
• Բենիամին Մաթևոսյան՝ քաղաքագետ, լրագրող

Դիտեք ուղիղ եթերով և կիսվեք՝ https://www.youtube.com/@alphanewsnetwork/videos

Քաղաքագետ Բենիամին Մաթևոսյանը ֆեյսբուքյան էջում տեսանյութ է հրապարակել՝ գրելով.

«Ներողություն եմ խնդրում, ավելին՝ я тысячекратно извиняюсь, որ այս տեսանյութը նկարաճանում եմ ոչ թե Լարնակայից, այլ Երևանից։ Իրականությունն այն է, որ Նիկոլ Փաշինյանը կրկին մոլորեցրել էր մեզ. Լարնակա մեկնելու համար բոլորովին էլ 900 դրամը բավարար չէր։ Նախ՝ Wizz Air-ի տոմսերն այլևս այդ արժեքը չունեն (պետք է հասկանալ՝ ավիաընկերությունը ՔՊ-ի նախընտրական քարոզարշա՞վն էր ֆինանսավորում, թե՞ այլ պատճառ կար, որ նման գին էր հայտարարվում)։ Բացի այդ, առկա են վիզայի, վիզաների կենտրոնի և հյուրանոցի ծախսերը։ Այդ պատճառով այժմ ստիպված ենք տեսանյութը ձայնագրել Երևանից, որը, ի դեպ, ոչնչով չի զիջում Լարնակային։

Սակայն այժմ կցանկանայի խոսել մեկ այլ՝ ավելի կարևոր թեմայի մասին։ 2001 թվականի ապրիլի 16-ին՝ նախագահ Քոչարյանի պաշտոնավարման տարիներին, ընդունվեց «Ոստիկանության մասին» օրենքը, և այդ օրվանից ի վեր այս ամսաթիվը նշվում է որպես Ոստիկանի օր։ Այսօր Նիկոլ Փաշինյանը նույնպես այցելել էր Ներքին գործերի նախարարություն։ Նրան դիտելիս հիշեցի 2021 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ տարածված այն տեսանյութը, որտեղ ճանապարհային ոստիկանը կանգնեցնում է քաղաքացուն, և պարզվում է, որ ոստիկանը ադրբեջանցի է։

Այժմ՝ ընտրություններից հինգ տարի անց, մենք հայտնվել ենք մի իրավիճակում, երբ 2021 թվականի այդ կադրերն ավելի քան իրատեսական են թվում։ Ավելին, այդ ամենն արդեն նյութականացվում է։ Ադրբեջանում շարունակվում են «Արևմտյան Ադրբեջանի» թեմայով միջոցառումները, ֆինանսավորվում են տարբեր մշակութային նախագծեր, որոնք փորձում են հիմնավորել, թե Երևանը հինավուրց ադրբեջանական քաղաք է։ Հենց Ոստիկանի օրը պետք է արձանագրել. եթե Հայաստանի քաղաքական իրավիճակը չփոխվի, ապա 2021 թվականի այդ տեսանյութի իրականությունը կդառնա մեր առօրյան, և մենք շրջապատված կլինենք ադրբեջանցի ոստիկաններով։ Դա է հուշում նաև տրամաբանությունը. եթե տարածքը համարվում է «Արևմտյան Ադրբեջան», ապա այնտեղ պետք է լինեն հենց ադրբեջանցի ոստիկաններ։

Առանձնակի ռիսկեր կան նաև «TRIPP» նախագծի վերաբերյալ։ Ադրբեջանը փաստացի պարտադրեց այս նախագծի կյանքի կոչումը, և նրանք կարող են պարտադրել նաև, որ անվտանգությունն այդ շրջանակներում ապահովի հենց այն նույն ադրբեջանցին, որին տեսել էինք 2021 թվականի տեսանյութում։ Իսկ թե ինչպես են նրանք «անվտանգություն ապահովում», հիշում ենք Լաչինի միջանցքի շրջափակման օրերից, երբ ադրբեջանցին քերթում էր Արցախի դրոշը մարզիկների ավտոբուսից։ Նույնը կարող է տեղի ունենալ նաև «Արևմտյան Ադրբեջանում»։

Մտածե՛ք այս մասին և եկեք վերհիշենք այդ տեսանյութերը՝ թարմացնելով մեր հիշողությունը»։

Տեսանյութն` այստեղ։

https://yerkir.am/hy/article/2026/04/16/310297

Հարավկովկասյան տարածաշրջանում խաղաղության հաստատման գործընթացը, չնայած որոշակի դրական զարգացումներին, դեռևս ուղեկցվում է բարդ և հակասական նարատիվներով։ Արդի քաղաքագիտական գործընթացներում պետությունների կողմից պատմական նարատիվների վերափոխումը հաճախ ծառայում է որպես արտաքին քաղաքականության գործիք։ 44-օրյա պատերազմից անմիջապես հետո Բաքուն բռնեց այդ ճանապարհը՝ առաջ բերելով հեռահար նպատակներ հետապնդող հայեցակարգ, որը կոչեց «Արևմտյան Ադրբեջան»։ Այս նարատիվը պետականորեն ֆինանսավորվող և կառավարվող նախագիծ է, որի նպատակն է կասկածի տակ դնել Հայաստանի Հանրապետության տարածքային ամբողջականությունը՝ ստեղծելով մի զուգահեռ իրականություն, որտեղ ՀՀ ողջ սուվերեն տարածքը ներկայացվում է որպես «ադրբեջանական պատմական հող»: Խնդիրը դուրս է զուտ պատմագրական բանավեճի շրջանակներից, այն տեղափոխվել է հիբրիդային պատերազմի տիրույթ, որտեղ մեդիա-մանիպուլյացիաները, սոցցանցերն ու իրավական կեղծ ձևակերպումները ծառայում են վերոնշյալ նպատակին։ 

Պատմական և իրավական հիմնավորումների հերքում 

«Արևմտյան Ադրբեջան» թեզի հիմքում ընկած է պատմական ռեվիզիոնիզմը, որը հակասում է ինչպես ակադեմիական գիտությանը, այնպես էլ՝ միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին: Իրավական տեսանկյունից, Հայաստանի Հանրապետության սահմանները ճանաչված են միջազգային հանրության և ՄԱԿ-ի կողմից, իսկ 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագրով Ադրբեջանը պաշտոնապես ճանաչել է Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը նախկին խորհրդային սահմաններով (Հայաստանն էլ, փոխադարձաբար, ճանաչել է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը)ⁱ։ 

Տոպոնիմիկ և էթնիկ զտումների մասին պնդումները, որոնք առաջ է քաշում Բաքուն, զուրկ են փաստահեն հիմքերից: Պատմականորեն, Հայկական լեռնաշխարհի այս հատվածում ադրբեջանական էթնոսի «բնիկության» մասին թեզերը գիտականորեն հերքվում են միջնադարյան և նոր շրջանի սկզբնաղբյուրներով: Նարատիվը միտումնավոր շրջանցում է այն փաստը, որ բնակչության տեղաշարժերը 20-րդ դարում եղել են փոխադարձ կոնֆլիկտների հետևանք, ոչ թե՝ մեկ կողմի «պատմական իրավունքի» իրացում ^ii iii: 

Հայելային նարատիվներ. Արցախի և «Արևմտյան Ադրբեջանի» արհեստական զուգահեռները 

2022 թվականից ի վեր պաշտոնական Բաքուն սկսեց կիրառել «հայելայնացման» ռազմավարությունը՝ «Արևմտյան Ադրբեջանի» հարցը ներկայացնելով որպես Արցախի հիմնախնդրի ուղիղ համապատկեր ու ստեղծելով կեղծ իրավական և բարոյական հավասարություն: Ըստ այս նարատիվի՝ եթե հայերը պահանջում են Արցախի հայության իրավունքների պաշտպանություն, Ադրբեջանն էլ, ըստ իրենց, իրավունք ունի պահանջել ադրբեջանցիների «վերադարձը» Երևան, Սյունիք և Գեղարքունիք, որոնց, ի դեպ, հանդգնում են տալ խիստ ադրբեջանական տեղանուններ։ 

Այս զուգահեռումը հիմնված է պատմաիրավական ակնհայտ անհամապատասխանությունների վրա. 

1. Պետականության գործոնը. Ի տարբերություն Ադրբեջանի հորինած «Արևմտյան Ադրբեջանի», Արցախը (Լեռնային Ղարաբաղը) հազարամյակներ շարունակ ունեցել է հայկական ինքնավարության տարբեր դրսևորումներ, իսկ մինչև 2023թ․, թեև չճանաչված, բայց՝ պետականություն^iv։ Դեռևս հին և միջնադարյան շրջանից Արցախը եղել է Մեծ Հայքի նահանգներից մեկը, իսկ հետագայում՝ հայկական Խամսայի մելիքությունների միջոցով, պահպանել է ինքնավարության տարրեր: 
2. Իրավական հիմքերը. Նախքան Արցախի բռնի հայաթափումը, Արցախի հիմնախնդիրը միջազգայնորեն ճանաչված էր որպես էթնո-քաղաքական կոնֆլիկտ, որի հիմքում ընկած էր ազգերի ինքնորոշման իրավունքը, մինչդեռ «Արևմտյան Ադրբեջանը» զուտ քաղաքական ծրագիր է, որը չունի որևէ իրավական կարգավիճակ միջազգային ատյաններում: 
3. Գոյաբանական վտանգ. Արցախահայության հարցը միշտ եղել է ֆիզիկական գոյության և անվտանգության խնդիր, ինչն ապացուցվեց 2023 թվականի էթնիկ զտումով, մինչդեռ Բաքվի նոր նարատիվը հետապնդում է բացառապես էքսպանսիոնիստական նպատակներ^v:  

Աշխարհաքաղաքական դիտանկյուն. լեգիտիմացում և ինքնավարության թիրախավորում 

 «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնք» կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2022 թվականի օգոստոսի 3-ին՝ որպես 1989 թվականից գործող «Ադրբեջանական փախստականների միության» իրավահաջորդ, ու, փաստացի, վերածվել ադրբեջանական արտաքին քաղաքականության առանցքային գործիքի։ Համայնքի գործունեության պաշտոնական մեկնարկը կարելի է համարել 2022թ. դեկտեմբերի 24-ը, երբ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարեց. «Ներկայիս Հայաստանի տարածքը մեր պատմական հողն է… Մենք պետք է մշակենք «Վերադարձի հայեցակարգը»»^vi: 

«Արևմտյան Ադրբեջանի» թեզի ակտիվացումը լուրջ խոչընդոտ է խաղաղության գործընթացի համար: Պետական քարոզչությունը գործում է համակարգված՝ մի քանի մակարդակում. 

• Հեռուստատեսային քարոզչություն. «Baku TV»-ի «Արևմտյան Ադրբեջանի քրոնիկա» (Qərbi Azərbaycan xronikası) և «Az TV» հեռուստաալիքի ամենշաբաթյա հաղորդումները ներկայացնում են ՀՀ մարզերն ու քաղաքները որպես «հայերի կողմից օկուպացված տարածքներ»: Սա նպատակ ունի ադրբեջանական հասարակության մեջ սովորական դարձնել ապագա էքսպանսիայի գաղափարը և ՀՀ տարածքը դիտարկել որպես «պատմական հայրենիք»։ Օրինակ՝ «Baku TV»-ն իր յութուբյան հարթակում ավելի քան 883 տեսանյութ ունի այդ խորագրով հաղորդման շրջանակում, իսկ 2026թ․ փետրվարի 27-ին հեռարձակել է «Զանգեզուրը երբեք չենք մոռացել, ուշ թե շուտ կվերադառնանք» վերտառությամբ ռեպորտաժ, որտեղ շեշտվում է Սյունիքի շրջանների «վերադարձի» անհրաժեշտությունը^vii։  
• Պետական լրատվական գործակալություններ. «Ազերթաջ»-ը հանդիսանում է այս ինֆորմացիայի գլխավոր տարածողը՝ ողողելով տեղեկատվական դաշտը նմանօրինակ բովանդակությամբ հոդվածներով․ 2026թ․ հունվարի 1-ից մինչև ապրիլի 11-ը ադրբեջանական պետական AZƏRTAC գործակալությունը հրապարակել է 118 նյութ այս նարատիվի վերաբերյալ^viii։ Սույն թվականի մարտ ամսին կառավարամետ AZƏRTAC գործակալությունը, «Report.az» և մի շարք այլ լրատվականներ լուսաբանել են «Արևմտյան Զանգեզուրի տեղանունների բացատրական բառարան» գրքի շնորհանդեսը^ix: Իսկ մի քանի օր անց հրապարակվել է նույն համայնքի բողոքն՝ ուղղված եվրոպացի պատգամավորներին։ Դրանում զուգահեռներ են անցկացվել Արցախից բռնի տեղահանված հայերի և «Արևմտյան Ադրբեջանից» իբր հեռացած ադրբեջանցիների միջև՝ փորձելով միջազգային հանրությանը համոզել, թե երկու հարցերը պետք է դիտարկվեն նույն հարթության մեջ^x: Արդեն ապրիլի սկզբին այդ նույն խումբը հանդիպել է ուզբեկ և ղրղըզ գրողների հետ՝ ներկայացնելով «վերադարձի» գաղափարը միջազգային հարթակում^xi: 
• Սոցիալական ցանցեր. Սոցցանցերում պարբերաբար տարածվում են տեսանյութեր, որտեղ ադրբեջանցիներն «այցելում են» ՀՀ շրջաններ՝ իբր հարազատների գերեզմաններ այցելելու պատրվակով^xii: Այս գործընթացն, ըստ էության, Հայաստանի բնակչությանը ադրբեջանական ներկայությանը հարմարեցնելու գործիք է, և եթե նույնիսկ գերեզմաններ փոխադարձաբար այցելելը կարող է համարվել նորմալ, այն պահից, երբ այդ տարածքը պաշտոնական Բաքվի դիտանկյունից համարվում է «պատմական ադրբեջանական», այն դադարում է լինել նորմալ։ Այս մեթոդի կիրառմամբ Բաքուն աշխատում է նաև ադրբեջանական հասարակության հետ՝ ամրապնդելով «վերադարձի» գաղափարը։ Այն չի պահանջում ուղղակի ռազմական գործողություններ, բայց ստեղծում է երկարաժամկետ տեղեկատվական ճնշում։ 

Ամփոփում 

Չնայած 2025 թվականի օգոստոսի 8-ի վաշինգտոնյան հայտարարությանը և նորմալացման գործընթացի մասին խոսույթին՝ Ադրբեջանը չի դադարեցնում «Արևմտյան Ադրբեջան» կեղծ նարատիվի շրջանառությունը։ Պատճառները ռազմավարական են․ այն ծառայում է որպես լծակ դիվանագիտական բանակցություններում, պահպանում է ներքին մոբիլիզացիան և ստեղծում է «պատմական արդարության» պատրանք։ Միաժամանակ, այն թույլ է տալիս պահպանել ճնշումը Հայաստանի վրա՝ առանց ուղղակի ռազմական ռիսկերի։ «Արևմտյան Ադրբեջան» կեղծ նարատիվը ոչ թե անցյալի, այլ ապագայի մասին է: Դրա հեռահար նպատակն է՝ ստեղծել «իրավական» և քարոզչական հիմքեր՝ ՀՀ ինքնավարությունը դեգրադացնելու համար: Հայելային նարատիվների կիրառումը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանն այս քայլով փորձում է փակել Արցախի հարցը՝ Հայաստանից պահանջների համար բացելով նոր հարթակ: 

Այս սպառնալիքի պայմաններում Հայաստանի կողմից պասիվ դիտորդի դիրքը կործանարար է։ Պահանջվում է քաղաքագիտական և անվտանգային հակազդման համալիր ծրագիր, որը պետք է հիմնվի հետևյալ սկզբունքների վրա. 

• Իրավական շեշտադրում. ՀՀ-ն պետք է միջազգային բոլոր ատյաններում հստակ դիրքորոշում և արձագանք ձևակերպի Ադրբեջանի հորինած «Արևմտյան Ադրբեջան» նախագծի վերաբերյալ։ Հայաստանի դիվանագիտության խնդիրն է՝ տարանջատել Արցախի հայության բռնի տեղահանումը Ադրբեջանի կողմից առաջարկվող էքսպանսիոնիստական ծրագրերից։ 
• Տեղեկատվական հակագրոհ. Անհրաժեշտ է ստեղծել միջազգային լսարանի համար հասանելի գիտական բազա, որը կապացուցի ադրբեջանական տեղանունների արհեստածին լինելը։  
• Դիմադրողականության բարձրացում. ՀՀ արտաքին հետախուզության և ազգային անվտանգության ծառայությունները պետք է գործուն միջոցներ ձեռնարկեն՝ կասեցնելու ադրբեջանական PSYOP-ների ազդեցությունը հայ հասարակության վրա: 
• Աշխարհաքաղաքական զսպում. «Արևմտյան Ադրբեջան» թեզի դեմ Հայաստանի դիվանագիտական արդյունավետությունը ներկայումս կրում է առավելապես արձագանքող բնույթ. թեև հաջողվել է միջազգային գործընկերներին իրազեկել Ադրբեջանի ծավալապաշտական նկրտումների մասին, սակայն դեռևս չի ձևավորվել այնպիսի հստակ զսպման մեխանիզմ, որը Բաքվին կստիպի հրաժարվել «Արևմտյան Ադրբեջան» կեղծ նարատիվի շրջանառումից։ Ուստի, առավելագույն արդյունքի հասնելու համար անհրաժեշտ է քաղաքական հայտարարություններից անցում կատարել դեպի տեղեկատվական-իրավական մակարդակ՝ գիտականորեն հերքելով պատմության կեղծարարությունը և միջազգային հանրությանն ապացուցելով, որ այս հայեցակարգը ոչ թե «վերադարձի իրավունքի» հարց է, այլ տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի բռնի վերաձևման լեգիտիմացման փորձ: 

Դիանա Կարապետյան

Մենք խոսում ենք Հայաստանի Հանրապետության միջազգայնորեն ճանաչված տարածքի մասին, հետևաբար,  ձեր ասած նախադասությունը հնարավոր չէ հնչեցնել։ Այս մասին, այսօր՝ ապրիլի 18–ին, կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ ճեպազրույցում նշեց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ անդերադառնալով դիտարկանը, որ 2021–ին ՔՊ–ն ընտրություններին մասնակցել էր մի ծրագրով որտեղ կային Արցախի ինքնորոշման իրավունքի առաջ մղման, Շուշիի և Հադրութի դեոկուպացիայի դրույթներ. Հիմա որքանով կարելի է վստահ լինե,, որ մի քանի տարուց էլ «իրական Հայաստանի»  29743 քառակուսի կիլոմետր տարածքի մասին չի ասի,  որ դա էլ «արևմտյան Ադրբեջան»։

Փաշինյանը շարունակեց. «2021-2026 թվականների կառավարության գործունեության ծրագրում արձանագրված է որ խաղաղության դարաշրջան բացելը ժողովրդի առաջ ստանձնած մեծագույն պարտավորությունն է։ Պետության կառավարումը ունի առանձնահատկություն, որ երբեմն կանգնում ենք ընտրության առաջ, և քանի որ մեր մեծագույն պարտավորությունը եղել է խաղաղությունը, մենք գնացել ենք մեծագույն պարտավորությունը կատարելու ճանապարհով։ Այսինքն գոյություն ունի կշեռք, որի մի նժարին դրվում է մի խնդիր, մյուսին՝ այլ խնդիր, եթե կա հակասություն։

Եթե չլիներ հակասություն այդ խնդիրների իրագործման դեպքում, չէր առաջանա նաև այդ հարցը։ Երբ  կա իրավիճակ, որ հասկանում ես, որ դրանք համատեղելի չեն,  պետք է կատարել ընտրություն, և մենք կատարել ենք ընտրություն Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության և պետության հարատևության օրակարգի օգտին։ Մանավանդ, որ մյուս օրակարգերը, իրագործելը, մենք հասել ենք անհնարինության կետին»,–ասաց նա։

Փաշինյանը հավաստիացրեց, որ 2018 թվականից իրենք անկեղծորեն գնացել ենք այդ օրակարգերը լուծելու ճանապարհով. «Եվ դրա վկայությունն է, որ մենք Ղարաբաղի հարցի բովանդակության մեջ ոչ մի բան չենք փոխել։ Դրա վկայությունը բանակցային փաթեթի հրապարակումն է, որ ամբողջ բանակցային փաթեթը հրապարակված է, բայց չեք զգում, որ բա ու՞ր գնացին այդ խոսակցությունները, որ նախկինում ասվում էր, որ չգիտեմ, բանակցություններին այսպես է եղել, այսպես է եղել, (04:00) այսպես եղել, այդ ամբողջը, հոդս ցնդեց, ինչու, որովհետև ամբողջ բանակցային պատմության ամբողջ փաթեթը հրապարակեցինք, և այսօր յուրաքանչյուր քաղաքացի կարող է բացել և կարդալ, թե ինչ էր Ղարաբաղի հարցը, ինչ էր նշանակում և ինչի շուրջ են եղել բանակցությունները»։

https://news.am/arm/news/944401.html

Վերջերս ադրբեջանական լրատվամիջոցները գրել էին, որ Ադրբեջանի մարդու իրավունքների օմբուդսմեն Սաբինա Ալիևան հայտարարություն է տարածել՝ պահանջելով 1918թ. իրադարձությունները ճանաչել՝ որպես «ցեղասպանություն»։

«Ադրբեջանցիների դեմ կատարված ցեղասպանական հանցագործությունների միջազգային ճանաչումը, ինչպես նաև արդարադատության վերականգնումը կարևոր են մարդկության դեմ նմանատիպ հանցագործությունների կրկնությունը կանխելու համար։ Միջազգային կազմակերպությունները և ՄԱԿ-ի անդամ պետությունները պետք է սկզբունքային դիրքորոշում ընդունեն հայերի կողմից ադրբեջանցիների դեմ կատարված համակարգված «էթնիկ զտումների և ցեղասպանության հանցագործությունների վերաբերյալ» և 1918 թվականի իրադարձությունները ճանաչեն որպես «ցեղասպանություն»»,- նշել է Սաբինա Ալիևան։

Ադրբեջանահայերի ասամբլեայի նախագահ, Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Գրիգորի Այվազյանի խոսքով՝ Հայաստանը պետք է խոսի Ադրբեջանի կողմից կատարված ցեղասպանական գործողությունների մասին, բայց չգիտես ինչու՝ Ադրբեջանն է կեղծ քարոզչություն տարածում։

«Ժողովրդական ասացվածք կա՝ «Սելը ճռռալու փոխարեն՝ սելվորն է ճռռում», հիմա Ադրբեջանի այս քարոզչությանն է։ Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականության ու ռազմավարության մեջ սա միշտ է եղել, մենք պարզապես ուշադրություն չենք դարձրել, խոսքը վերաբերում է մարտյան դեպքերին, երբ Ադրբեջանը նշում է, այսպես կոչված, «ադրբեջանցիների ցեղասպանության օր», իբրև թե հայերի կողմից կազմակերպված։

Որքան էլ զարմանալի է, Ադրբեջանում 3 անգամ նշում են «հայերի կողմից ադրբեջանցիներին ցեղասպանելու օր»՝ «մարտյան իրադարձությունները, երբ 1918 թվականին տարբեր խաժամուժներ փորձեցին Բաքվի կոմունայի դեմ ապստամբություն բարձրացնել։ Հետո նշում են «Խոջալուի ցեղասպանության» օրը, նրանք այս հորինվածքն առաջ են քաշել, որպեսզի ստվերեն Սումգայիթում հայության ցեղասպանությունը։ Նշում են նաև 1990 թվականին, այսպես կոչված, «Սև հունվարը», երբ արդեն հայերի ցեղասպանությունը Բաքվում ավարտել էին ու սկսել էին հնչեցնել հակասովետական լոզունգներ, փորձելով կոտորել նաև այլ փոքրամասնությունների։ Սա էլ հորինել են Բաքվի ջարդերը ստվերելու համար»,- 168.am-ի հետ զրույցում նշեց Գրիգորի Այվազյանը։

Փորձագետը հիշեցրեց՝ անցնող 30 տարուց ավելին Ադրբեջանը պատրաստվել է հայերի դեմ վրեժխնդրություն իրականացնել, մինչդեռ հենց Ադրբեջանում են իրագործվել հայերի նկատմամբ մի քանի ցեղասպանություններ։ 1918 թվականին թուրքական մուսավաթիստական զորքերը մտան Բաքու և 30 հազարից ավելի հայերի կոտորեցին, որին էլ արդեն հաջորդեցին այլ ցեղասպանական գործողություններ։

«Այս բոլոր գործողությունները չճանաչվեցին ցեղասպանություն, դրա համար էլ Ադրբեջանն անպատժելիության մթնոլորտում շարունակեց ցեղասպանություն իրականացնել Արցախում՝ 2020 թվականին և 2023 թվականին՝ ամբողջ աշխարհի աչքի առջև։

Այս ամենից զատ, Ադրբեջանն իր բոլոր ռազմավարական փաստաթղթերի հիմքում դրել է նաև «Արևմտյան Ադրբեջան» վերադառնալու խնդիրը, իսկ դա նշանակում է զավթել ամբողջ Հայաստանը և բնակեցնել ադրբեջանցիներով։ Մենք չենք խոսում մեր պատմական հողերի մասին, փոխարենը՝ Ադրբեջանն է խոսում, ինչը ենթադրում է, որ ժամանակն է, որ հայկական կողմը խոսի այդ մասին, բարձրաձայնի։ Ադրբեջանն իր հակահայկական քարոզն անում է պետության ամենաբարձր մակարդակով, հակադարձումն էլ մեր կողմից պետք է ամենաբարձր մակարդակով տեղի ունենա»,- հավելեց Գրիգորի Այվազյանը։

Ըստ մեր զրուցակցի, այս պահին Ադրբեջանը Հայաստանից պահանջում է առնվազն 25 հազար քկմ տարածք, Ադրբեջանը Երևանն է անգամ համարում «ադրբեջանական», հետևաբար՝ Ադրբեջանը նախապատրաստվում է միջազգային տարբեր ատյաններում հայցերով հանդես գալ Հայաստանի դեմ։

«Եթե մինչև այս պահն Ադրբեջանը Բաքվում չի ապամոնտաժել «ռազմավարի պուրակը», արդեն իսկ ապացուցում է, որ նրանք խաղաղության չեն պատրաստվում։ Իսկ երբ թշնամին պատերազմի է պատրաստվում, դու պետք է քո սեփական ժողովրդին պատրաստես դիմադրելու, երկիրը պաշտպանելու, այսինքն՝ հայ ժողովուրդը պետք է պատրաստ լինի դիմադրելու։ Մենք մեզ այլևս պարտության «ճոխությունը» չենք կարող թույլ տալ, սա է մեր միակ հայրենիքը, սա է ամբողջ հայ ազգի միակ հայրենիքը։ Սեղանին դրված է հայ ժողովրդի գոյության հարցը»,- ընդգծեց Գրիգորի Այվազյանը։

https://168.am/2026/04/08/2391908.html