Skip to main content

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄ
«Ո՛Չ ԱՐԵՎՄՏՅԱՆ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻՆ»

Author: admin

Երևանում տեղի ունեցավ քննարկում «Պատրա՞ստ է արդյոք Ադրբեջանը իրական խաղաղության» թեմայով (տեսանյութ)

Երևանում տեղի ունեցավ «Պատրա՞ստ է արդյոք Ադրբեջանը իրական խաղաղության» խորագրով կլոր սեղան, որին մասնակցեցին հասարակական քաղաքական առաջնորդներ և քաղաքագետներ։

Փետրվարի 26-ին Euromedia24-ի մամուլի կենտրոնում տեղի ունեցավ «Պատրա՞ստ է արդյոք Ադրբեջանը խաղաղության» խորագրով կլոր սեղան։ Այն կազմակերպվել էր «Ո՛չ «Արևմտյան Ադրբեջանին»» հայկական ժողովրդական շարժման մասնակցությամբ։ Մասնագետներն ու հասարակական գործիչները քննարկեցին Բաքվի իրական մտադրությունները խաղաղության բանակցությունների և նրա շարունակական հայատյաց քաղաքականության համատեքստում։

Միջոցառմանը մասնակցեցին «Ո՛չ «Արևմտյան Ադրբեջանին»» հայկական ժողովրդական շարժման առաջնորդ, «Դեմոկրատական ​​այլընտրանք» կուսակցության նախագահ և քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը, «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության առաջնորդ Գառնիկ Իսագուլյանը, «Հանուն սոցիալական արդարության» կուսակցության նախագահ և քաղաքագետ Արման Ղուկասյանը և «Հայաքվե» նախաձեռնության քաղաքական խորհրդի անդամ Մենուա Սողոմոնյանը։ Մասնակիցները նշեցին, որ պաշտոնական Բաքուն շարունակում է օգտագործել հայատյաց հռետորաբանություն, և որ խաղաղության նախաձեռնությունները օգտագործվում են որպես քողարկում՝ Հայաստանի վրա ճնշման նոր փուլ նախապատրաստելու համար։

Սուրեն Սուրենյանցը նշեց, որ տպավորություն է՝ խաղաղության գործընթացը հասել է մի վիճակի, որ խաղաղության խանգարող հանգամանքը մնացել է միայն ՀՀ ընդդիմությունը։ ՀՀ իշխանության ներկայացուցիչները նման տպավորություն են ստեղծում։ Կեղծ թեզ է առաջ քաշվում՝ իբր պատերազմի և խաղաղության երկընտրանք։ 

«Իրականության մեջ դա Հայաստանով պայմանավորված չէ»,- ասաց Սուրեն Սուրենյանցը։ 

Նա հավելեց, որ եթե Հայաստանն ու Ադրբեջանը նույնիսկ որոշակի լուծումների հանգեն, դա երկարաժամկետ գործընթաց չէ։ Հիմա աշխարհակարգ հաստատելու շուրջ նոր բանակցություններ են գնում։ Նրա խոսքով՝ Անքորիջից սկսած՝ Մոսկվան ու Վաշինգտոնը չեն քննարկում միայն Ուկրաինայի հարցը։ Ալիևը մի քանի գլոբալ սխալներ է արել, որ համաշխարհային իրավիճակը փոխվելուց հետո իրեն չի ներվելու. երբ որ Ռուսաստանի ձեռքերը ազատվեն, հնարավոր է՝ նա ինչ-որ բաներ չների Ալիևին։ 

Մենուա Սողոմոնյանն այս համատեքստում ասաց, որ մեր իշխանությունը խաղաղություն ասելով՝ դառնում է ոչ թե հավասար պայմաններով խաղաղություն, այլ պարզապես մեկի պարտադրանքը մյուսի նկատմամբ, որտեղ Ադրբեջանը հանդես է գալիս որպես պարտադրող։ 

«Այսօր մեր տարածաշրջանում մեկ հեգեմոն չկա։ Եվ դրա մեջ իր մեղավորությունն ունի մեր իշխանությունը։ Մի քանի հեգեմոններ, ովքեր կռվում են մեր տարածաշրջանում, իշխանության պատճառով՝ մենք ստիպված ենք լինելու կանգնել ընտրության առաջ»,-մասնավորապես ասաց Մենուա Սողոմոնյանը։ 

Նա հավելեց, որ իր կանխատեսմամբ՝ մինչև ընտրություններ խաղաղության պայմանագիր չի լինի, քանի որ դրանով կորչում է Նիկոլ Փաշինյանի վերընտրվելու իմաստը։ Ինչպես կոնֆետ՝ այդ թուղթը ցույց կտան, որ ասեն՝ եկեք ընտրեք Փաշինյանին, որ խաղաղություն լինի։ 

Արման Ղուկասյանն ասաց, որ երկար ժամանակ Ռուսաստանը Հայաստանում դոմինանտ էր։ Դրա համար էլ երկար ժամանակ հայ-ադրբեջանական կոնֆլիկտում այդ ստատուս քվոն կար։ Հետո այդ ստատուս քվոն փոխվեց, մենք միջանկյալ վիճակում ենք՝ չունենք ոչ հին, ոչ նոր ստատուս քվոն։ Այսօր տեսա, որ այդ, այսպես կոչված «Արևմտյան Ադրբեջանի» կառույցի ղեկավարը հայտարարել էր, որ շուտով իրենք վերադառնալու են, այսպես կոչված, «Արևմտյան Ադրբեջան», այսինքն՝ Հայաստան, և այդ կառույցը ֆինանսավորվում է Ալիևի կողմից։ 

«Մենք ու իրենք ունենք տարբեր ընկալումներ խաղաղության մասին։ Կանխատեսում եմ նաև, որ մինչ ընտրությունները փաստաթուղթ կստորագրվի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, որը չի լինի վերջնական խաղաղության պայմանագիր»,- ասաց Արման Ղուկասյանը։

Գառնիկ Իսագուլյանն ասաց, որ մենք խաղաղություն ունեցել ենք 1994-ից մինչև 2018 թիվը կամ նույնիսկ 1988-ից մինչև 2018-ը։ Այդ ընթացքում Հայաստանում պատերազմ չի եղել։ Մեր կամավորները կռվել են Արցախում, որը որոշել էր ինքնորոշվել։ Պատերազմի մեջ մտանք, երբ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ «Արցախը Հայաստան է, և վերջ»։ Նրա խոսքով՝ Հայաստանի մեր տարածքները գրավվել են թշնամու կողմից։ Նա հարց հնչեցրեց՝ հիմա մեր տարածքները չե՞նք ազատագրելու։ 300 000 ադրբեջանցի տեղափոխվելու է Սյունիք, իսկ 1,5 միլիոն՝ Հայաստան։ Դա, ըստ Իսագուլյանի, քննարկվել է Բրյուսելում ու Թբիլիսիում։

«Նույնիսկ եթե Հայաստանն ու Ադրբեջանը ինչ-որ փաստաթուղթ ստորագրեն, դա որևէ արժեք չունի։ Կարծում եմ, որ ադրբեջանցիները Հայաստանի հետ ոչ մի փաստաթուղթ չեն ստորագրի, քանի որ ժողովուրդը պետք է կրկին անգամ ընտրի Նիկոլ Փաշինյանին», – եզրափակեց Գառնիկ Իսագուլյանը։

Մանրամասն՝ տեսանյութում:

Ջաբի Բահրամով՝ Ադրբեջանի ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի «Արևմտյան Ադրբեջանի» պատմության բաժնի ղեկավար

Մասնագիտացված բաժնի ղեկավարն է, ով դոկտրինին անմիջականորեն «գիտական լեգիտիմություն» է հաղորդում։ Համայնքի Վարչության նիստի ժամանակ ընդգծել է թուրքական ներկայության «պատմականությունը»։

Փաստ. ««Հայաստան» կոչվող կազմավորումն իրավական տեսանկյունից անօրինական է։ Հայրենի հող վերադառնալը Արևմտյան Ադրբեջանից սերվածների հիմնարար իրավունքն է»,- հայտարարել է Ջաբի Բահրամովը։

Էլհան Հուսեյնով՝ Համայնքի Մտավորականների խորհրդի նախագահ

Պրոֆեսոր, Սումգայիթի պետական համալսարանի ռեկտոր (2014-2023 թթ.), նախկինում՝ Թուրքմենստանում Ադրբեջանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։

Գլխավորում է Համայնքի Մտավորականների խորհուրդը՝ խորհրդատվական մարմինը, որը ձևավորում է քարոզարշավի ակադեմիական գիծը։ Նրա գլխավորությամբ Խորհուրդը քննարկում է «Արևմտյան Ադրբեջանի» ուղղությամբ գործունեության հետագա ուժեղացման և «միջազգային ասպարեզում «Արևմտյան Ադրբեջանի մասին ճշմարտության» առավել լայն լուսաբանման» հարցերը։

Փաստ. «Անթույլատրելի է ադրբեջանցիների՝ տուն խաղաղ վերադարձի վերաբերյալ օրինական պահանջները ներկայացնել որպես Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը կամ ինքնիշխանությունը խաթարելու փորձ»,- մեջբերում Էլհան Հուսեյնովի՝ 2023 թվականին Հայաստանի վարչապետին հղած նամակից։

Նիզամի Ջաֆարով՝ Ակադեմիկոս, Համայնքի Մտավորականների խորհրդի նախագահի տեղակալ

II–VI գումարումների խորհրդարանի պատգամավոր, մշակույթի հարցերի հանձնաժողովի նախագահ։ «Աթաթուրք» կենտրոնի ղեկավար (հիմնադրված է Հեյդար Ալիևի կողմից)։ 10 գրքի ու ավելի քան 100 հոդվածների հեղինակ է, այդ թվում՝ «Ադրբեջանցիներ. էթնոմշակութային միասնության քաղաքական-գաղափարական արշալույսները» (2001 թ.): Պարգևատրվել է «Շոհրաթ» շքանշանով (2019 թ.), ԹՅՈՒՐՔՍՈՅ-ի հավաստագրով ու հուշատախտակով (2025 թ.):

«Ադրբեջանականության գաղափարախոսության» գլխավոր հետազոտողներից մեկն է։ Նրա աշխատությունները («Ադրբեջանագիտության հիմունքները», «Հեյդար Ալիևն ու Ադրբեջանը», «Աթաթուրքի ադրբեջանական քաղաքականությունը») հայեցակարգի տեսական բազան են կազմում։

Փաստ. Նրա «Ադրբեջանաթուրքական լեզվի ազգայնացման պատմությունը» (1995 թ.) աշխատությունը ուղղակի մտավոր հարթակ է Հայաստանի տարածքում «թուրքական պատմական հողերի» մասին նարատիվի կառուցման համար։

Միսիր Մարդանով՝ Կրթության նախկին նախարար, Համայնքի դիտորդական խորհրդի նախագահ

Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ադրբեջանի ԳԱԱ թղթակից անդամ (2017), Ադրբեջանի գիտության վաստակավոր գործիչ։

Արտահերթ ընդհանուր ժողովում զեկույցով հանդես է եկել ի պաշտպանություն Ալիևի՝ նրան ներկայացնելով որպես առաջնորդի, ով «վերականգնել է տարածքային ամբողջականությունն ու Արևմտյան Ադրբեջան վերադառնալու հարցը մտցրել է միջազգային օրակարգ»։

Փաստ.Ադրբեջանի ԳԱԱ կայքում նրա ծննդավայրը նշված է որպես «Արևմտյան Ադրբեջան, Իջևանի շրջան, Գյոյարչին (Գոգարչին) գյուղ». Հայաստանի փոխարեն «Արևմտյան Ադրբեջան» անվանումն օգտագործվում է անգամ ակադեմիական կենսագրականներում։

Հիքմեթ Բաբաօղլու՝ Համայնքի վարչության նախագահի տեղակալ, Միլլի Մեջլիսի պատգամավոր

«Վերադարձի» թեմայի առաջմղման գործում իշխող կուսակցության ամենաակտիվ պատգամավորներից մեկը։ Ադրբեջանի նախագահին առընթեր Բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի Քաղաքագիտության ու պատմության հանձնաժողովի անդամ։

Փաստ. Մասնակցել է համայնքի հանդիպմանը Բենիլյուքսի ադրբեջանցիների կոնգրեսի հետ՝ ընդլայնելով «Արևմտյան Ադրբեջանի» հայեցակարգի լոբբիստական ցանցը Եվրոպայում։

Ազիզ Ալաքբարլի՝ «Արևմտյան Ադրբեջան» համայնքի նախագահ

Միլլի Մեջլիսի VI գումարման պատգամավոր, աշխատանքի ու սոցիալական քաղաքականության, մշակույթի հանձնաժողովների, ինչպես նաև տեղանվանական հանձնաժողովի անդամ։ Ադրբեջանի ԳԱԱ ֆոլկլորի ինստիտուտի «Արևմտյան Ադրբեջանի ֆոլկլոր» բաժնի տնօրեն, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։

Իրանի, Հունգարիայի, Ուզբեկստանի, Թուրքիայի ու Թուրքմենստանի խորհրդարանների հետ կապերի աշխատանքային խմբերի անդամ։ Քարոզարշավի օպերատիվ կառավարման կենտրոնական դեմքն է։

Փաստ.«Այն բարոյական վնասը, որը Հայաստանը պատճառել է Արևմտյան Ադրբեջանից մեր հայրենակիցներին, հնարավոր չէ որևէ գումարով փոխհատուցել»,- հայտարարել է Ալաքբարլին։

Ջեյհուն Բայրամով՝ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախագահ

«Արևմտյան Ադրբեջանի» հայեցակարգը բերեց ՄԱԿ-ի ամբիոն։ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 79-րդ նստաշրջանում (2024 թ. սեպտեմբերի 28) հայտարարեց, որ շուրջ 300 000 ադրբեջանցիներ մինչ օրս չեն կարողանում վերադառնալ իրենց «նախնիների հայրենիք», և Հայաստանին մեղադրեց այդ «հիմնարար իրավունքն ապահովելուց» հրաժարվելու մեջ։

Փաստ. Սա առաջին դեպքն էր, երբ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարը ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ամբիոնից բացահայտորեն առաջ մղեց «Արևմտյան Ադրբեջանի» թեզը՝ հղում անելով «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքի» դիմումներին։

Հեյդար Ալիև՝ անկախ Ադրբեջանի նախկին նախագահ, դոկտրինի հիմնադիր

Թեև «Արևմտյան Ադրբեջան» եզրույթը պետական ռազմավարություն դարձավ որդու՝ Իլհամի օրոք, հենց Հեյդար Ալիևն է դրել գաղափարախոսական հիմքը։ Առաջին անգամ նա օգտագործել է «Արևմտյան Ադրբեջան» եզրույթը 1998 թվականին՝ «Իսլամական քաղաքակրթությունը Կովկասում» սիմպոզիումի ժամանակ. «Այն տարածքում, որն այժմ կոչվում է Հայաստան, Արևմտյան Ադրբեջանում՝ Իրևանի, Գյոյչայի ու Զանգեզուրի շրջաններում, ապրել են մահմեդականներ ու ադրբեջանցիներ»։

Փաստ. «Արևմտյան Ադրբեջանի» համայնքի շենքում տեսանյութեր կան Հեյդար Ալիևի ելույթներից՝ նվիրված «Արևմտյան Ադրբեջանին»՝ դրանով իսկ նրան ինստիտուցիոնալ կերպով ներառելով դոկտրինի կանոնի մեջ։

Իլհամ Ալիև՝ Ադրբեջանի նախագահ

Պետական մակարդակով «Արևմտյան Ադրբեջան» հայեցակարգի գլխավոր շարժիչ ուժը։ Հենց նրա նախաձեռնությամբ «Ադրբեջանցի փախստականների միավորումը» վերանվանվեց «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնք»-ի (օգոստոս, 2022 թ.):

Փաստ. Լեռնային Ղարաբաղի ազատագրումից ու նրա վերականգնումից հետո Ալիևը «Վերադարձն Արևմտյան Ադրբեջան» հռչակեց երրորդ ռազմավարական նպատակ։

«Ոչ Արևմտյան Ադրբեջանին» շարժումը հանդես է գալիս Եվրոպայի խորհրդին ուղղված կոշտ բողոքով. քաղաքագետ

Քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը գրում է.

Ինչքան էլ Հայաստանի իշխանությունները պնդեն, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտության էջը փակված է, փաստերը խոսում են հակառակի մասին.

1) Ադրբեջանը հրաժարվում է ստորագրել խաղաղության պայմանագիրը՝ որպես նախապայման Հայաստանից պահանջելով փոխել Սահմանադրությունը,

2) Ադրբեջանը շարունակում է օկուպացված պահել Հայաստանի ինքնիշխան տարածքները, զուգահեռաբար առաջ է քաշում, այսպես կոչված, անկլավների վերադարձի, ժողովրդագրական էքսպանսիայի(Արևմտյան Ադրբեջանի թեզ) պահանջները,

3) Այսպես կոչված, Արևմտյան Ադրբեջանի օրակարգը խրախուսվում է պետական ամենաբարձր մակարդակով,

4) Բաքվի բանտում պահվող ռազմագերիները դատապարտվում են ցմահ կամ երկարաժամկետ ազատազրկման: Ավելին, Ալիևը Բաքվի դատարանը ներկայացնում է որպես Նյուրնբերգի շարունակություն, իսկ արցախցի առաջնորդներին՝ որպես նացիստներից էլ «ավելի ծանր հանցագործներ»:

Ալիևի «Նյուրնբերգը» խաղաղության մասին չէ։ Այն խաղաղության լեզվով ձևակերպված պարտադրանք է՝ Հայաստանին հասցեագրված, որից պահանջվում է ոչ թե համաձայնություն, այլ անվերապահ կապիտուլյացիա։ Հայաստանի իշխանությունները, որոնք պարտավոր էին հակադարձել Բաքվի վտանգավոր օրակարգին, ընտրել են միակողմանի և նվաստացուցիչ զիջումների ճանապարհը: Հայաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացի, հասարակական խումբ, քաղաքական ուժ պետք է հակադրվի հարաբերությունների կարգավորման այս մոդելին, որը ոչ թե ինստիտուցիոնալ խաղաղության, այլ Հայաստանի անշրջելի կապիտուլյացիայի մասին է:

Գործող իշխանության պարտվողական լռությունը չի կարող նույնացվել Հայաստանի և նրա ժողովրդի դիրքորոշման հետ: «Ո՜չ Արևմտյան Ադրբեջանին» շարժման խորհրդանշական հերթական ակցիան անցկացվելու է ս.թ փետրվարի 27-ին, չորեքշաբթի, ժամը 15-ին՝ բողոքի նամակ փոխանցելով Եվրոպայի խորհրդի Երևանի գրասենյակ(Մովսես Խորենացու փողոց, 15 շենք, 5-րդ հարկ, «Էլիտ Պլազա» բիզնես կենտրոն) Մեր նպատակն իրական խաղաղությունն է՝ անվերջանալի թվացող կապիտուլյացիայի փոխարեն:

https://www.facebook.com/share/p/1FmiiB3hsH/?mibextid=wwXIfr

Ադրբեջանի կողմից վտանգ զգու՞մ եք։

Ինչպե՞ս են մարդիկ ընկալում «Արևմտյան Ադրբեջան» հասկացությունը, տեղեկացվա՞ծ են արդյոք 300 000 ադրբեջանցու Հայաստան տեղափոխման ծրագրերի մասին, հնարավո՞ր են համարում խաղաղ համակեցությունը, վստահո՞ւմ են Ադրբեջանի «խաղաղ» մտադրություններին։ Դիտեք տեսանյութը, գրեք ձեր կարծիքը մեկնաբանություններում ու կիսվեք։