Արման Ղուկասյան, քաղաքագետ
Խաղաղությունը պետք է լինի երկկողմանի
Author: admin
Հենրի Կ․ Թերիո. 1915-ի բռնությունը «անցյալ պատմություն» չէ
Հենրի Կ․ Թերիոն՝ ցեղասպանության հետազոտող, Worcester State University-ի ակադեմիական հարցերով պրոռեկտոր, Ցեղասպանության հետազոտողների միջազգային ասոցիացիայի (International Association of Genocide Scholars) նախկին նախագահը, «Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օր․ ճանաչում և արդարություն՝ 1915-ից մինչև Արցախ» ասուլիս–քննարկման ընթացքում ընդգծեց, որ 1915-ի բռնությունը «անցյալ պատմություն» չէ, այլ այսօր էլ ուղղակիորեն ազդում է հայերի անվտանգության ու գոյատևման վրա։
«Գայթակղիչ է մտածել, թե հայերի դեմ ավելի քան մեկ դար առաջ գործած բռնությունը զուտ պատմություն է և կապ չունի ներկայի հետ, բայց իրականությունը հակառակն է․ այդ անցյալի բռնությունը այսօր նույնքան արդիական է, որքան մեկ դար առաջ, և այն անտեսելը նոր վտանգների դուռ է բացում»։
Լուիս Մորենո Օկամպո. Արցախի ողբերգությունը չի ավարտվել
Լուիս Մորենո Օկամպոն՝ միջազգային քրեական դատարանի առաջին գլխավոր դատախազ (Արգենտինա), «Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օր․ ճանաչում և արդարություն՝ 1915-ից մինչև Արցախ» ասուլիս–քննարկման ընթացքում շեշտեց, որ Արցախի շուրջ ճգնաժամը չի ավարտվել, իսկ առանց հստակ միջազգային մեխանիզմների չեն լուծվում հայերի ազատազրկման ու վերադարձի հիմնարար հարցերը։ «Արցախի ողբերգությունը չի ավարտվել 120 000 հայերի էթնիկ զտմամբ․ այսօր էլ շարունակվում են Բաքվում հայերի ձերբակալությունները, մերժվում է վերադարձի իրավունքը, և ոչնչացվում է հայկական մշակութային ժառանգությունը։ Վաշինգտոնյան համաձայնությունը հաստատում է տարածքային ամբողջականությունն ու սահմանների անխախտելիությունը, ինչպես նաև ուժ չկիրառելու պարտավորությունը, բայց չի լուծում ազատ արձակման ու վերադարձի հարցերը։ Եվրոպան, մարդու իրավունքների արժեքների վրա հիմնված լինելով, պարտավոր է գործել՝ Ցեղասպանության կոնվենցիայի շրջանակում»։
Ադրիան Լոմլոմջյան, Արգենտինայի Հայկական մշակութային միության (Unión Cultural Armenia – UCA) նախագահ
Ադրիան Լոմլոմջյան՝ Արգենտինայի Հայկական մշակութային միության (Unión Cultural Armenia – UCA) նախագահը, խոսեց Սփյուռքի երկարամյա քաղաքական ակտիվիզմի մասին՝ ընդգծելով, որ Արգենտինայում սերնդից սերունդ տարվող աշխատանքի արդյունքում ապրիլի 24-ը հաստատվել է որպես հիշատակի և հանդուրժողականության օր, իսկ երկրի պետական և դատական կառույցները ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը։ Նա շեշտեց նաև, որ նույն հետևողականությամբ շարունակվում է աշխատանքը Արցախի ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության ուղղությամբ։
Դիտեք տեսանյութը։
Գրիգոր Բալասանյան, միջազգայնագետ
Ապրիլի 24-ը մոտենում է։ Ինչպե՞ս պահել մեր Հայրենիքը, հավատը և ինքնությունը։
Պիեռ դը Գոլ, հասարակական գործիչ (Ֆրանսիա)
Ֆրանսիացի հասարակական գործիչ Պիեռ դը Գոլը ելույթ ունեցավ «Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օր․ ճանաչում և արդարություն՝ 1915-ից մինչև Արցախ» թեմայով ասուլիս–քննարկման ընթացքում։ Նա ընդգծեց մշակութային հիշողության ու ժառանգության պահպանման կարևորությունը։ «Պատմական ողբերգությունների դասերը, ինչպիսիք են Հայոց ցեղասպանությունն ու Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիների ցեղասպանությունները, ընդգծում են մշակութային հիշողության պահպանման և հաշտեցմանը նպաստելու կարևորությունը։ Այդ պատճառով մենք աջակցում ենք փաստահեն հետաքննություններին, պատմական ժառանգության պաշտպանությանը և ներքևից եկող խաղաղարար նախաձեռնություններին, որպեսզի երկխոսությունն ու համագործակցությունը գերակշռեն բաժանարարության նկատմամբ»։
Դիտեք տեսանյութը։
Արման Ղուկասյան, քաղաքագետ
Ապրիլի 24՝ չենք մոռանալու և չի կրկնվելու
Բենիամին Մաթևոսյան, քաղաքագետ
«Արևելյան Զանգեզուրից մինչև «Արևմտյան Ադրբեջան»՝ մեկ քայլ
Վարուժան Գեղամյան, թուրքագետ
Ցեղասպանության ժխտումը լեգիտիմացնում է այսօրվա Թուրքիայի պետությունը
«Գենոցիդային հակահայությունը 2020-ականներին ակտիվացել է ամբողջ ուժգնությամբ»՝ միջազգային փորձագետներ
Այսօր Երևանում տեղի է ունեցել մամուլի ասուլիս՝ «Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր․ ճանաչում, արդարություն, կանխարգելում՝ 1915 թվականից մինչև էթնիկ զտումներ Արցախում» խորագրով։ Միջոցառումն անցկացվել է Արցախի էթնիկ զտումների չդադարող հետևանքների ֆոնին, որոնք բազմաթիվ փորձագետներ և իրավապաշտպան կազմակերպություններ դիտարկում են որպես Օսմանյան կայսրությունում սկսված ցեղասպանական քաղաքականության ուղիղ շարունակություն։«Արցախի ոչնչացումը չի ավարտվել 2023 թվականին 120 000 հայերի էթնիկ զտմամբ։ Դրա հետևանքները՝ Բաքվի բանտերում պահվող հայերը, վերադարձի իրավունքի մերժումը և հայկական ժառանգության ոչնչացումը, շարունակվում են մինչ այսօր։ Բոլոր եվրոպական երկրները Ցեղասպանության մասին կոնվենցիայի մասնակից են և, ըստ դրա 1-ին հոդվածի, պարտավոր են կանխել ցեղասպանությունը։ Աշխարհաքաղաքական պայմանավորվածությունները չեն կարող փոխարինել այդ պարտավորություններին», — հայտարարել է Միջազգային քրեական դատարանի նախկին գլխավոր դատախազ Լուիս Մորենո Օկամպոն։Ամերիկացի ցեղասպանագետ, Worcester State University-ի ակադեմիական հարցերով պրոռեկտոր Հենրի Կ․ Թերիոն իր ելույթում զգուշացրել է․ «1915–1923 թվականների բռնությունները երբեք չեն հաղթահարվել դրանց իրականացնողների կողմից։ 1915 թվականի հաջողությունը միայն ամրապնդեց թուրքական հակահայությունը և նպաստեց դրա տարածմանը Ադրբեջանում»։ Նրա խոսքով՝ «գենոցիդային հակահայությունը, ժամանակի ընթացքում մարելու փոխարեն, խորացել է, տարածվել տարբեր հասարակություններում և 2020 թվականին կրկին ակտիվացել ամբողջ ուժգնությամբ»։ Նա ընդգծել է, որ «գոյատևումը կախված է առնվազն նրանից, որ պնդվի հայերի՝ փոխհատուցման իրավունքը՝ 1915 թվականի, 1890-ականների և այժմ՝ 2020-ականների Արցախի համար»։«Ապատեղեկատվության և առողջ բանականության քայքայման պայմաններում մենք պետք է պայքարենք տեղեկատվության ազատ հասանելիության համար։ Չի կարելի ջնջել ժողովրդի մշակույթը կամ ինքնությունը։ Չի կարելի ջնջել գիտելիքն ու այն հարստացումը, որը գալիս է մշակույթների միությունից։ Իմ նախաձեռնությունները աջակցում են փաստահեն հետաքննություններին, պատմական ժառանգության պաշտպանությանը և ստորին մակարդակի խաղաղարար ջանքերին՝ որպեսզի երկխոսությունն ու համագործակցությունը հաղթեն պառակտմանը», — ընդգծել է պատմական հիշողության և ճշմարտության հասանելիության կարևորությունը հասարակական գործիչ, Ֆրանսիայի առաջին նախագահի թոռ Պիեռ դը Գոլը։Թուրքագետ Վարուժան Գեղամյանը ուղիղ կապ է անցկացրել 1915 թվականի ցեղասպանության և Արցախից հայերի արտաքսման միջև՝ մատնանշելով հայկական ներկայության ոչնչացման ընդհանուր մեթոդները՝ զանգվածային սպանություններ, տեղահանումներ և մշակութային ժառանգության ջնջում։ «Հայ դատ» հատուկ ծրագրերի ղեկավար Գևորգ Գուկասյանը և քաղաքականագետ Բենիամին Մաթևոսյանը քննարկել են «Արևմտյան Ադրբեջան» գաղափարը՝ որպես ռևանշիզմի գործիք։ Արգենտինայում Հայաստանի հայկական մշակութային միության ղեկավար Ադրիան Լոմլոմջյանը կոչ է արել լատինաամերիկյան սփյուռքներին ավելի ակտիվորեն հասնել Արցախի հանցագործությունների ճանաչմանը և աջակցել միջազգային դատական հայցերին։Իսկական արդարադատության, փոխհատուցումների և միջազգային իրավունքի պահպանման պարտադրման բացակայության դեպքում 1915 թվականի դասերը վտանգում են կրկնվել՝ արդեն միջազգային հանրության աչքի առաջ։
Սևակ Հակոբյան, լրագրող, խմբագիր
Ալիևը հայտարարել է, թե ավելի քան 80 հազար մարդ վերադարձել է Ղարաբաղ և «Արևելյան Զանգեզուր»։ «Արևելյան Զանգեզո՞ւր»․․․ Իսկ ո՞րն է, ըստ նրա, «Արևմտյան Զանգեզուրը», և ո՞ւմ պատճառով հասանք նման աղետալի ձևակերպումներին։
Սրանք հազար անգամ հայտարարել են, որ ճանաչում են Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը, ներառյալ Արցախը, ներառյալ գյուղերն ու տարածքները, որոնց անունը դրել են անկլավներ․ իսկ կա՞ Ալիևի ելույթ, որտեղ նա ճանաչում է Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը։
Այս ամենն ունի մեկ վերջնակետ՝ «Արևմտյան Ադրբեջան»։ Երբ դու ինքնակամ քանդում ես քո պետության տնտեսական, հոգևոր, պատմական ու ռազմական հիմքերը, քո փլատակների վրա կառուցվում է թշնամու պետությունը։ Սա՛ է այս իշխանության վարած քաղաքականության դաժան գինը։
Հայաստանի ու Ադրբեջանի այսօրվա իշխանությունների քայլերը համահունչ են մեկը մյուսին։ Բաքվի իշխանությունը ադրբեջաներենով է խոսում, Հայաստանինը՝ հայերեն, բայց երկուսն էլ նույն բանն են անում։
Բենիամին Մաթևոսյան, քաղաքագետ
Վենսի շառը և հայաստանյան ընտրությունները: Նկատել եք, չէ՞, հետաքրքիր օրինաչափություն կա. որտեղ հայտնվում են ամերիկացիները, շատ դեպքերում այն թեկնածուները, ում իրենք աջակցում են, պարտվում են: Իլոն Մասկը հայտնվեց Գերմանիայում՝ աջերը պարտվեցին: Ջեյ Դի Վենսը եկել էր Հունգարիա ընտրություններից մի քանի օր առաջ՝ Վիկտոր Օրբանը խայտառակ պարտություն կրեց:
Հիշեք՝ ինչ էր անում այստեղ Ջեյ Դի Վենսը ընդամենը մի քանի շաբաթ առաջ: Նիկոլ Փաշինյանին աջակցություն էր ցուցաբերում: Իշխանական քարոզչամեքենան էլ ոգևորվել էր, ասում էր՝ «այո, ընդդիմադիրները կասեն, որ ամերիկացիները խառնվում են Հայաստանի գործերի մեջ, բայց դա ցույց է տալիս, որ երբ որ Վենսը ասում է, որ աջակցում են Փաշինյանին, դա նշանակում է, որ մի շարք ծրագրեր ունեն իրենք, որոնք կապում են անձամբ Փաշինյանի հետ»:
Լավ, իսկ որո՞նք են այդ ծրագրերը: Այդ ծրագրերից մեկը, որն ակնհայտ է, «TRIPP»-ն է: Ի՞նչ է դա. դա հակաիրանական սանիտարական կորդոն է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում: Եվ առնվազն կա տպավորություն, որ թե՛ Իրանի նոր դեսպանը Հայաստանում, թե՛ ընդհանրապես Իրանի իշխանությունները գիտակցում են այս ամենը և բավականին զուսպ գնահատականներ են տալիս:
Բայց նաև պետք է արձանագրենք հետևյալը. տեսեք, այն, ինչ ամերիկացիները անում են հիմա մեր տարածաշրջանի պետություններից մեկի՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեմ, մեզ համար սպառնալիք է ներկայացնում: Պատկերացնենք մի իրավիճակ, երբ պատերազմական գործողությունները և ռմբակոծությունների այն ինտենսիվությունը, որ կար, շարունակվի. փախստականների հարցը ո՞նց է լուծվելու: Ակնհայտ է, որ փախստականները պետք է գան Հայաստանի Հանրապետություն:
Բացի այդ, շատ է խոսվել այն մասին, որ 2022 թվականի իրադարձությունների ժամանակ Ջերմուկի հարակից տարածքում ռուսական զորքերի ներկայությունը, Արցախից եկած մեր հատուկջոկատայինների առկայությունը, ինչպես նաև իրանական գործոնը և զորքերի զորաշարժը թույլ չտվեցին ադրբեջանցիներին կիսել Հայաստանը և ստանալ «Զանգեզուրի միջանցքը»: Հիմա եթե իրենք ոչնչացնեն Իրանը ներկայիս կոնֆիգուրացիայով, դա ի՞նչ է լինելու Հայաստանի համար: Դա սպառնալիք է լինելու:
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները օվկիանոսից այն կողմ են, իսկ մենք ունենք հարևան՝ ի դեմս Իրանի: Այդպես եղել է և այդպես միշտ պետք է լինի: Ձեր կարծիքով՝ իրանական կողմը հետևություններ չի՞ անելու հայկական կողմի այս դիրքորոշումներից, երբ իր դեմ պատերազմի պայմաններում դու փաստացի մաս ես կազմում հակաիրանական ճամբարի: Այս ամենի պտուղները քաղելու է Հայաստանի Հանրապետությունը: