Արման Ղուկասյան, քաղաքագետ
Ադրբեջանական փախստականները գալու՞ են Հայաստան
Ադրբեջանական փախստականները գալու՞ են Հայաստան
Նիկոլը նպատակ ունի Հայաստանն Արևմտյան Ադրբեջան սարքել
Հայաստա՞ն, թե՞ Արևմտյան Ադրբեջան

Այսօր խնդիրը սահմանների կամ հերթական գյուղի մոտակայքում գտնվող հողակտորի մասին չէ: Այսօր խնդիրը մեր գոյության իրավունքի մասին է: Այն պլանը, որն իրականացվում է մեր աչքի առաջ, ոչ մի կապ չունի դիվանագիտության կամ տարածքային վեճերի հետ: Սա հաջորդական, մեթոդական ծրագիր է՝ ուղղված հայկական պետականության վերացմանը և հայ ժողովրդի ֆիզիկական անհետացմանը երկրի երեսից:
Մեզ փորձում են վերածել «Արևմտյան Ադրբեջանի»: Սա ոչ թե ինտերնետային սարսափելի պատմություն է, այլ բավականին կոնկրետ պլան, որը հակառակորդի կողմից տարածվել է միջազգային գրասենյակներում: Եվ մինչ մեզ պատմում են խաղաղության մասին, ըստ էության՝ Հայաստանին ոչնչացման պատերազմ են հայտարարում:
Թշնամին այս պատերազմը վարում է հինգ ուղղություններով, և եթե այսօր չդիմադրենք, վաղն անդառնալիորեն ուշ է լինելու:
Քայլ առաջին. Օկուպացիա. Մեզ ջնջում են քարտեզից
Մի հավատացեք նրանց, ովքեր ասում են, որ պատերազմն ավարտվել է: Բացեք արբանյակային քարտեզները: Մեր տարածքի 240 քառակուսի կիլոմետրը այլևս մերը չէ: Այն Ադրբեջան է դարձել: Ջերմուկի հարակից տարածք, Վերին Շորժայի հարակից տարածք, Ներքին Հանդ… Մենք կորցրինք Արցախը, և մինչ մենք վիճում էինք, թե ով է մեղավոր, թշնամին մտավ Գեղարքունիք և Սյունիք:
Պետք չէ խոսել «դելիմիտացիայի» մասին: Սա վիրահատություն է առանց անեսթեզիայի: Միայն կտրում են ոչ թե սահմանը, այլ մեզ: Սկզբում նրանք վերցնում են հողը, հետո վերանվանում են այն: Սևանը նրանք արդեն իրենց անունով են կոչում, Արարատը հռչակել են «թյուրքական ժառանգություն»: Ջնջում են անունները, ջնջում են ժողովրդին:
Մեր ծրագիրը պարզ է՝ ոչ մի քառակուսի մետր տարածք: Ոչ մի անկլավ՝ դատարկ խոստումի դիմաց: Միջազգային դիտորդներ՝ այո: Զիջումներ՝ ոչ: Մինչև չստիպենք հակառակորդին հեռանալ մեր ինքնիշխան տարածքից, խաղաղության մասին ցանկացած խոսակցություն կդառնա մեր ոչնչացման մասին խոսակցություն:
Քայլ երկրորդ. Եկեղեցի. Մեր ինքնությունը՝ թիրախում
Նկատո՞ւմ եք, թե ինչպես են մեթոդաբար ոչնչացնում մեր Եկեղեցին: 2026 թվականի փետրվար: Հայ Առաքելական Եկեղեցու Եպիսկոպոսաց ժողովը ստիպված է տեղափոխվել Ավստրիա, քանի որ Հայաստանում հոգևորականներին հալածում են:
Մեզ համար Եկեղեցու պաշտպանությունը հավասարազոր է Հայրենիքի սահմանների պաշտպանությանը: Եկեղեցին մեր ինքնության արմատն է, այն հիմքը, որի վրա դարեր շարունակ պահպանվել է ազգը: Երբ իշխանությունը ճնշում է Եկեղեցին այն պահին, երբ թշնամին կանգնած է դարպասների մոտ, սա սխալ չէ: Սա քաղաքականություն է հենց այդ թշնամու համար: Սա փորձ է զրկել մեզ ինքնությունից:
Մենք չենք թույլատրի, որ մեր ազգային սրբավայրը վերածեն քաղաքական խաղերի մանրադրամի: Ով ձեռք է բարձրացնում Եկեղեցու վրա՝ աշխատում է Արևմտյան Ադրբեջանի համար:
Քայլ երրորդ. Տնտեսություն. Մեզ կլանում են ամբողջությամբ
Մեզ ասում են՝ «Բացում ենք սահմանները, կլինեն ներդրումներ, միջանցքներ, ոսկե լեռներ»: Նայեք ստորագրված փաստաթղթերին: TRIPP գործարքը, որտեղ գլխավոր տրանսպորտային զարկերակի 74%-ը գնում է ԱՄՆ-ին, իսկ Հայաստանը ստանում է 26%-ը՝ 49 տարվա սպասման համար:
Մենք չենք հանձնի երկրի հիմնական ճանապարհները օտարերկրյա ընկերությունների վերահսկողության տակ 99 տարով: Մեր երեխաները չպետք է դառնան դռնապաններ այն երկրում, որն իրենց պապերի հայրենիքն է: Մենք կողմ ենք ազատ առևտրին, բայց դեմ ենք, որ մեզ վերածեն գաղութի:
TRIPP-ը պետք է վերաբանակցել՝ հաշվի առնելով նաև Հայաստանի շահերը, որոնք սեղանին դրված փաստաթղթերում անտեսված են:
Քայլ չորրորդ. Պետություն. Սահմանադրություն՝ թշնամու թելադրանքով
Մեզ ասում են, որ պետք է փոխել Սահմանադրությունը: Քանի որ «այդպես է ուզում Ալի՞ևը»: Տղանե՛ր, լսո՞ւմ եք ինքներդ ձեզ: Մենք վերաշարադրում ենք երկրի հիմնական օրենքը, քանի որ դա պահանջում է այն մարդը, ով թիրախավորել է մեր գյուղերը:
Ադրբեջանը պաշտոնապես մշակել է «Վերադարձի կոնցեպցիան»: Այն ենթադրում է՝ Հայաստանի ադրբեջանականացում:
Եթե մենք դա թույլ տանք, մենք ինքներս կստորագրենք մեր և մեր թոռների դատավճիռը:
Ոչ մի փոփոխություն Սահմանադրության մեջ՝ արտաքին պարտադրանքով: Մենք չենք թաղի պետությունը, որպեսզի Երևանի պաշտոնյաները Բրյուսելում ծափահարություններ ստանան:
Մեզանում խոսում են սեփական ռազմական բյուջեի կրճատման անհրաժեշտության մասին, մինչ Բաքուն և Անկարան ավելացնում են իրենց ռազմական ծախսերը: 1,5 միլիարդ դոլար՝ ընդդեմ Ադրբեջանի 4 միլիարդի: Բարեփոխո՞ւմ: Ի՞նչ բարեփոխում: Սա կամովին դիրքերի հանձնում է՝ մեր իսկ ձեռքերով: Մենք պահանջում ենք վերանայել պաշտպանական քաղաքականությունը: Հասկացեք գլխավորը՝ ոչ ոք մեզ չի պաշտպանի, բացի մեզանից:
Քայլ հինգերորդ. Դեմոգրաֆիա. Վերջին հայը
Սա ամենասարսափելին է: «Վերադարձի կոնցեպցիան» ենթադրում է, որ Հայաստան կգան 300 հազար ադրբեջանցիներ: Նրանց կտան մեր տները, մեր հողը Նրանց կտան տեղեր պետական մարմիններում:
Սա դեմոգրաֆիական էքսպանսիա է, ինչի հետևանքով՝ նրանք կգան, մենք կհեռանանք:
Մենք արդեն քիչ ենք: Մենք հեռանում ենք՝ վախից, անելանելիությունից: Գյուղերը դատարկվում են, քաղաքները շնչահեղձ են լինում: Եվ եթե չկանգնեցնենք այս գործընթացը, եթե թույլ տանք Հայաստանում ստեղծել հզոր ադրբեջանական համայնք, ապա վերջին հայը կփակի դուռը արդեն մեր տեսանելի ապագայում
Ես չեմ սերմանում խուճապ: Ես պարզապես չգիտեմ ստել: Սա ճշմարտությունն է՝ առանց պերճախոսության: Մեզ զրկում են տարածքից, ինքնությունից, փողից, բանակից և, վերջապես, ինքնությունից:
«Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության Քաղաքական խորհրդի նախագահ Սուրեն Սուրենյանց
Իրանական պատերազմը և «կուկուրուզը»
ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ՑԱՆԿԱՆՈՒՄ Է ՏԻՐԱՆԱԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ. ԱՄԵՐԻԿՅԱՆ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆ

«Ո՛չ «Արևմտյան Ադրբեջանին»» հայկական ժողովրդական շարժման առաջնորդ Սուրեն Սուրենյանցը հայտարարել է Իրանի հետ սահմանի ժամանակավոր ամրապնդման անհրաժեշտության մասին։
Նրա խոսքով՝ ռիսկերը սրվում են Մերձավոր Արևելքում հակամարտության էսկալացիայի և Իրանում աճող անկայունության պայմաններում, որտեղ բնակվում է ավելի քան 30 միլիոն էթնիկ ադրբեջանցի։
«Արդեն վաղը Հայաստան կարող են մուտք գործել երեսուն միլիոն իրանցի ադրբեջանցիներ, որոնց համար Իլհամ Ալիևը արդեն պատրաստել է տաք տեղեր մեր գյուղերում, տներում և Հայաստանի պատմական հողում։ Միլիոնավոր մարդիկ, Բաքվի կողմից հրահրված, փախստականների անվան տակ հատում են սահմանը, իսկ իրականում՝ որպես վերաբնակների բանակ, պատրաստ են գրավելու մեր հողերը։ Բաքվի և Անկարայի այսպես կոչված՝ գործընկերներն արդեն ձեռքերը շփում են և սպասում են հարմար պահի՝ իրականացնելու «Արևմտյան Ադրբեջանի» ծրագիրը», — հայտարարել է Սուրենյանցը։
Ավելի վաղ Իլհամ Ալիևը, Հայաստանի տարածքը անվանելով «պատմական հող», հայտարարել էր 300 հազար ադրբեջանցիների՝ Հայաստան տեղափոխվելու ցանկության մասին։ Այդ ժամանակից ի վեր Բաքուն համակարգված կերպով առաջ է մղում «Արևմտյան Ադրբեջանի» հայեցակարգը ՄԱԿ-ում և այլ միջազգային կառույցներում՝ կոչ անելով Երևանին բանակցություններ սկսել վերաբնակների «վերադարձի» վերաբերյալ։
Միևնույն ժամանակ փորձագիտական համայնքում մատնանշում են հայ-իրանական սահմանի խոցելիությունը ստեղծված պայմաններում։ Վերլուծաբանների կարծիքով՝ բանակի ներուժը ինքնին չի կարող լիովին ապահովել անվտանգությունը, եթե սահմանը փաստացի բաց է, իսկ սպառնալիքը կրում է ոչ թե ռազմական, այլ միգրացիոն բնույթ։
Անվտանգության երաշխիք, թե՞ վտանգի մագնիս
Իրանի դեմ պատերազմը նոր թափ ու ծավալներ է ստանում։ Թե որքան կտևի և ինչ ելք կունենա, կարծում եմ` անգամ պատերազմի հեղինակները դեռ չգիտեն։
Մեր հարևան, բարեկամ երկրից հնարավոր է՝ մարդկանց զանգվածային արտահոսք։ Իրանի հետ մեր անցակետում արդեն նկատելի է շարժի մեծացում։ Հայաստանը փոքր երկիր է, 3 մլնից պակաս բնակչությամբ, և 90 մլնանոց երկրից անգամ 100 հազար մարդու մուտքը խիստ զգացնել է տալու ամենուր։
Շատ կուզենայի իմանալ, թե Հայաստանը ինչպես է պատրաստ սրան, ինչպես է կառավարելու այդ հոսքը։
Բացի այդ, Ադրբեջանի՝ 2022 թվականից պաշտոնական պետական քաղաքականությունը, որքան էլ մեր իշխանությունը ցանկանում է չտեսնելու տալ, ադրբեջանցիներին Հայաստան բերելն է։
Ալիևի համար առիթ է իր 300 հազար քաղաքացիներին Հայաստան ուղղորդելու և հիմա, կարծում եմ, նաև իրանաբնակ ազերիներին։
Կարող էինք չանհանգստանալ, եթե լիներ այլ կառավարություն։ Այս պատասխանատու պահին ունենք ճգնաժամեր ստեղծող իշխանություն, որի համար Թուրքիայի և Ադրբեջանի հանդեպ իր պարտավորությունների կատարումը առավել կարևոր է, քան մեր երկրի ու ժողովրդի ապագան։
Իրանի դեմ փետրվարի 28-ից պատերազմ են սկսել ԱՄՆ-ն և Իսրայելը․ ավերածություններ, զոհեր, այդ թվում՝ Իրանի գերագույն առաջնորդը, պաշտպանության նախարարը, այլ պաշտոնյաներ։ Իրանը պատասխան հարվածներ է հասցրել Իսրայելին և մի շարք պետություններում ԱՄՆ ռազմաբազաներին։ Տարածվող պատերազմը բազմաթիվ ռիսկեր է պարունակում, նաև՝ Հայաստանի համար, առաջին հերթին՝ որպես Իրանի սահմանակից պետություն։ Խոսքը տնտեսական, էներգետիկ, հումանիտար և այլ խնդիրների մասին է։
Պատերազմի երկարաձգմանը զուգընթաց, սպասվում է զանգվածային միգրացիոն հոսքեր, այդ թվում՝ Հայաստան, օկուպացված Արցախ, Ադրբեջան։ Սա, համաձայն գնահատականների, Ադրբեջանին առիթ կտա նոր թափ հաղորդելու այսպես կոչված 300 հազար ադրբեջանցի «փախստականների» Հայաստանում բնակեցնելու շինծու, բայց վտանգավոր թեզին։
Իրանի ավելի քան 90 մլն բնակչի շուրջ 25 տոկոսը թյուրքախոս ազերիներ են։ Չի բացառում, որ նրանց մի մասը հեղեղեն Հայաստանը։ Ոչինչ բացառել չի կարելի․ իսկ որքանո՞վ է պատրաստ ՀՀ-ն, դիմավորելու, ընդունելու, վերահսկելու հոսքերը։
Իհարկե՝ Հայաստանի իշխանությունը գուցե ուրախանա այդ սցենարի դեպքում վարձով տների թանկացման համար, ասի՝ ներգաղթ ունենք, ավելի շատ մեր երկրիր գալիս են, քան գնում։ Բայց այս ամենը շատ լուրջ ռիսկեր է պարունակում։
Այս օրերին ևս մեկ անգամ համոզվում ենք, թե որքան ծանր բեռ է ադեկվատության դեֆիցիտ ունեցող իշխանությունը։ Անտարբերություն է, թե ինչ կլինի մեզ հետ․ կարևորը՝ կուկուռուզ-պեռաշկի շոուն ստացվի։
Ինչպե՞ս են ՀՀ-ում վերահսկվում ռիսկերը՝ վերջին իրադարձությունների ֆոնին