Բենիամին Մաթևոսյան, քաղաքագետ
Իրանական պատերազմը և փախստականների հնարավոր հոսքը
Իրանական պատերազմը և փախստականների հնարավոր հոսքը
Ըստ փորձագետների՝ Ադրբեջանին դրդում են Իրանի դեմ գործողությունների։ Իզուր չէ Իսրայելը տարիներ շարունակ զենք ու բազաներ, ռազմական օդանավակայաններ տեղակայել Ադրբեջանում և օկուպացված Արցախում։
Ադրբեջանի կառավարությունն ամբողջովին դադարեցրել է Իրանի հետ բոլոր անցակետերով բեռնատար մեքենաների երթևեկությունը։ Արգելել է Վրաստանում գտնվող Իրանի քաղաքացիներին Ադրբեջանի տարածքով հայրենիք վերադառնալ՝ կոչ անելով տեղափոխումն իրականացնել Հայաստանով։
Ադրբեջանին, թվում է, ձեռնտու է Իրանի հետ լարվածության ուռճացումը։ Ենթադրվում է՝ ամբողջությամբ կփակի իր սահմանները իրանցիների առաջ։ Նախիջևանում անօդաչուների սադրանքը հենց օգտագործվում է իրավիճակը լարելու համար։ Իրանից հնարավոր փախստականների առաջ փակելով սահմանը՝ արտահոսքն ուղղորդվելու է Հայաստան։ Ադրբեջանը, վախենամ, իրանցի փախստականների անվան տակ ադրբեջանցիներ «գործուղի» Հայաստան՝ բնակեցնելու ծրագրի շրջանակներում։
Անհանգստությունը մեծ է, քանի որ Հայաստանի իշխանությունը զբաղված է ոչ թե սպասվող վտանգները չեզոքացնելով, այլ՝ կուկուռուզ-պեռաշկի շոուով։
Ադրբեջանական փախստականները գալու՞ են Հայաստան
Նիկոլը նպատակ ունի Հայաստանն Արևմտյան Ադրբեջան սարքել
Հայաստա՞ն, թե՞ Արևմտյան Ադրբեջան

Այսօր խնդիրը սահմանների կամ հերթական գյուղի մոտակայքում գտնվող հողակտորի մասին չէ: Այսօր խնդիրը մեր գոյության իրավունքի մասին է: Այն պլանը, որն իրականացվում է մեր աչքի առաջ, ոչ մի կապ չունի դիվանագիտության կամ տարածքային վեճերի հետ: Սա հաջորդական, մեթոդական ծրագիր է՝ ուղղված հայկական պետականության վերացմանը և հայ ժողովրդի ֆիզիկական անհետացմանը երկրի երեսից:
Մեզ փորձում են վերածել «Արևմտյան Ադրբեջանի»: Սա ոչ թե ինտերնետային սարսափելի պատմություն է, այլ բավականին կոնկրետ պլան, որը հակառակորդի կողմից տարածվել է միջազգային գրասենյակներում: Եվ մինչ մեզ պատմում են խաղաղության մասին, ըստ էության՝ Հայաստանին ոչնչացման պատերազմ են հայտարարում:
Թշնամին այս պատերազմը վարում է հինգ ուղղություններով, և եթե այսօր չդիմադրենք, վաղն անդառնալիորեն ուշ է լինելու:
Քայլ առաջին. Օկուպացիա. Մեզ ջնջում են քարտեզից
Մի հավատացեք նրանց, ովքեր ասում են, որ պատերազմն ավարտվել է: Բացեք արբանյակային քարտեզները: Մեր տարածքի 240 քառակուսի կիլոմետրը այլևս մերը չէ: Այն Ադրբեջան է դարձել: Ջերմուկի հարակից տարածք, Վերին Շորժայի հարակից տարածք, Ներքին Հանդ… Մենք կորցրինք Արցախը, և մինչ մենք վիճում էինք, թե ով է մեղավոր, թշնամին մտավ Գեղարքունիք և Սյունիք:
Պետք չէ խոսել «դելիմիտացիայի» մասին: Սա վիրահատություն է առանց անեսթեզիայի: Միայն կտրում են ոչ թե սահմանը, այլ մեզ: Սկզբում նրանք վերցնում են հողը, հետո վերանվանում են այն: Սևանը նրանք արդեն իրենց անունով են կոչում, Արարատը հռչակել են «թյուրքական ժառանգություն»: Ջնջում են անունները, ջնջում են ժողովրդին:
Մեր ծրագիրը պարզ է՝ ոչ մի քառակուսի մետր տարածք: Ոչ մի անկլավ՝ դատարկ խոստումի դիմաց: Միջազգային դիտորդներ՝ այո: Զիջումներ՝ ոչ: Մինչև չստիպենք հակառակորդին հեռանալ մեր ինքնիշխան տարածքից, խաղաղության մասին ցանկացած խոսակցություն կդառնա մեր ոչնչացման մասին խոսակցություն:
Քայլ երկրորդ. Եկեղեցի. Մեր ինքնությունը՝ թիրախում
Նկատո՞ւմ եք, թե ինչպես են մեթոդաբար ոչնչացնում մեր Եկեղեցին: 2026 թվականի փետրվար: Հայ Առաքելական Եկեղեցու Եպիսկոպոսաց ժողովը ստիպված է տեղափոխվել Ավստրիա, քանի որ Հայաստանում հոգևորականներին հալածում են:
Մեզ համար Եկեղեցու պաշտպանությունը հավասարազոր է Հայրենիքի սահմանների պաշտպանությանը: Եկեղեցին մեր ինքնության արմատն է, այն հիմքը, որի վրա դարեր շարունակ պահպանվել է ազգը: Երբ իշխանությունը ճնշում է Եկեղեցին այն պահին, երբ թշնամին կանգնած է դարպասների մոտ, սա սխալ չէ: Սա քաղաքականություն է հենց այդ թշնամու համար: Սա փորձ է զրկել մեզ ինքնությունից:
Մենք չենք թույլատրի, որ մեր ազգային սրբավայրը վերածեն քաղաքական խաղերի մանրադրամի: Ով ձեռք է բարձրացնում Եկեղեցու վրա՝ աշխատում է Արևմտյան Ադրբեջանի համար:
Քայլ երրորդ. Տնտեսություն. Մեզ կլանում են ամբողջությամբ
Մեզ ասում են՝ «Բացում ենք սահմանները, կլինեն ներդրումներ, միջանցքներ, ոսկե լեռներ»: Նայեք ստորագրված փաստաթղթերին: TRIPP գործարքը, որտեղ գլխավոր տրանսպորտային զարկերակի 74%-ը գնում է ԱՄՆ-ին, իսկ Հայաստանը ստանում է 26%-ը՝ 49 տարվա սպասման համար:
Մենք չենք հանձնի երկրի հիմնական ճանապարհները օտարերկրյա ընկերությունների վերահսկողության տակ 99 տարով: Մեր երեխաները չպետք է դառնան դռնապաններ այն երկրում, որն իրենց պապերի հայրենիքն է: Մենք կողմ ենք ազատ առևտրին, բայց դեմ ենք, որ մեզ վերածեն գաղութի:
TRIPP-ը պետք է վերաբանակցել՝ հաշվի առնելով նաև Հայաստանի շահերը, որոնք սեղանին դրված փաստաթղթերում անտեսված են:
Քայլ չորրորդ. Պետություն. Սահմանադրություն՝ թշնամու թելադրանքով
Մեզ ասում են, որ պետք է փոխել Սահմանադրությունը: Քանի որ «այդպես է ուզում Ալի՞ևը»: Տղանե՛ր, լսո՞ւմ եք ինքներդ ձեզ: Մենք վերաշարադրում ենք երկրի հիմնական օրենքը, քանի որ դա պահանջում է այն մարդը, ով թիրախավորել է մեր գյուղերը:
Ադրբեջանը պաշտոնապես մշակել է «Վերադարձի կոնցեպցիան»: Այն ենթադրում է՝ Հայաստանի ադրբեջանականացում:
Եթե մենք դա թույլ տանք, մենք ինքներս կստորագրենք մեր և մեր թոռների դատավճիռը:
Ոչ մի փոփոխություն Սահմանադրության մեջ՝ արտաքին պարտադրանքով: Մենք չենք թաղի պետությունը, որպեսզի Երևանի պաշտոնյաները Բրյուսելում ծափահարություններ ստանան:
Մեզանում խոսում են սեփական ռազմական բյուջեի կրճատման անհրաժեշտության մասին, մինչ Բաքուն և Անկարան ավելացնում են իրենց ռազմական ծախսերը: 1,5 միլիարդ դոլար՝ ընդդեմ Ադրբեջանի 4 միլիարդի: Բարեփոխո՞ւմ: Ի՞նչ բարեփոխում: Սա կամովին դիրքերի հանձնում է՝ մեր իսկ ձեռքերով: Մենք պահանջում ենք վերանայել պաշտպանական քաղաքականությունը: Հասկացեք գլխավորը՝ ոչ ոք մեզ չի պաշտպանի, բացի մեզանից:
Քայլ հինգերորդ. Դեմոգրաֆիա. Վերջին հայը
Սա ամենասարսափելին է: «Վերադարձի կոնցեպցիան» ենթադրում է, որ Հայաստան կգան 300 հազար ադրբեջանցիներ: Նրանց կտան մեր տները, մեր հողը Նրանց կտան տեղեր պետական մարմիններում:
Սա դեմոգրաֆիական էքսպանսիա է, ինչի հետևանքով՝ նրանք կգան, մենք կհեռանանք:
Մենք արդեն քիչ ենք: Մենք հեռանում ենք՝ վախից, անելանելիությունից: Գյուղերը դատարկվում են, քաղաքները շնչահեղձ են լինում: Եվ եթե չկանգնեցնենք այս գործընթացը, եթե թույլ տանք Հայաստանում ստեղծել հզոր ադրբեջանական համայնք, ապա վերջին հայը կփակի դուռը արդեն մեր տեսանելի ապագայում
Ես չեմ սերմանում խուճապ: Ես պարզապես չգիտեմ ստել: Սա ճշմարտությունն է՝ առանց պերճախոսության: Մեզ զրկում են տարածքից, ինքնությունից, փողից, բանակից և, վերջապես, ինքնությունից:
«Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության Քաղաքական խորհրդի նախագահ Սուրեն Սուրենյանց
Իրանական պատերազմը և «կուկուրուզը»
ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ՑԱՆԿԱՆՈՒՄ Է ՏԻՐԱՆԱԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ. ԱՄԵՐԻԿՅԱՆ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆ

«Ո՛չ «Արևմտյան Ադրբեջանին»» հայկական ժողովրդական շարժման առաջնորդ Սուրեն Սուրենյանցը հայտարարել է Իրանի հետ սահմանի ժամանակավոր ամրապնդման անհրաժեշտության մասին։
Նրա խոսքով՝ ռիսկերը սրվում են Մերձավոր Արևելքում հակամարտության էսկալացիայի և Իրանում աճող անկայունության պայմաններում, որտեղ բնակվում է ավելի քան 30 միլիոն էթնիկ ադրբեջանցի։
«Արդեն վաղը Հայաստան կարող են մուտք գործել երեսուն միլիոն իրանցի ադրբեջանցիներ, որոնց համար Իլհամ Ալիևը արդեն պատրաստել է տաք տեղեր մեր գյուղերում, տներում և Հայաստանի պատմական հողում։ Միլիոնավոր մարդիկ, Բաքվի կողմից հրահրված, փախստականների անվան տակ հատում են սահմանը, իսկ իրականում՝ որպես վերաբնակների բանակ, պատրաստ են գրավելու մեր հողերը։ Բաքվի և Անկարայի այսպես կոչված՝ գործընկերներն արդեն ձեռքերը շփում են և սպասում են հարմար պահի՝ իրականացնելու «Արևմտյան Ադրբեջանի» ծրագիրը», — հայտարարել է Սուրենյանցը։
Ավելի վաղ Իլհամ Ալիևը, Հայաստանի տարածքը անվանելով «պատմական հող», հայտարարել էր 300 հազար ադրբեջանցիների՝ Հայաստան տեղափոխվելու ցանկության մասին։ Այդ ժամանակից ի վեր Բաքուն համակարգված կերպով առաջ է մղում «Արևմտյան Ադրբեջանի» հայեցակարգը ՄԱԿ-ում և այլ միջազգային կառույցներում՝ կոչ անելով Երևանին բանակցություններ սկսել վերաբնակների «վերադարձի» վերաբերյալ։
Միևնույն ժամանակ փորձագիտական համայնքում մատնանշում են հայ-իրանական սահմանի խոցելիությունը ստեղծված պայմաններում։ Վերլուծաբանների կարծիքով՝ բանակի ներուժը ինքնին չի կարող լիովին ապահովել անվտանգությունը, եթե սահմանը փաստացի բաց է, իսկ սպառնալիքը կրում է ոչ թե ռազմական, այլ միգրացիոն բնույթ։
Անվտանգության երաշխիք, թե՞ վտանգի մագնիս
Իրանի դեմ պատերազմը նոր թափ ու ծավալներ է ստանում։ Թե որքան կտևի և ինչ ելք կունենա, կարծում եմ` անգամ պատերազմի հեղինակները դեռ չգիտեն։
Մեր հարևան, բարեկամ երկրից հնարավոր է՝ մարդկանց զանգվածային արտահոսք։ Իրանի հետ մեր անցակետում արդեն նկատելի է շարժի մեծացում։ Հայաստանը փոքր երկիր է, 3 մլնից պակաս բնակչությամբ, և 90 մլնանոց երկրից անգամ 100 հազար մարդու մուտքը խիստ զգացնել է տալու ամենուր։
Շատ կուզենայի իմանալ, թե Հայաստանը ինչպես է պատրաստ սրան, ինչպես է կառավարելու այդ հոսքը։
Բացի այդ, Ադրբեջանի՝ 2022 թվականից պաշտոնական պետական քաղաքականությունը, որքան էլ մեր իշխանությունը ցանկանում է չտեսնելու տալ, ադրբեջանցիներին Հայաստան բերելն է։
Ալիևի համար առիթ է իր 300 հազար քաղաքացիներին Հայաստան ուղղորդելու և հիմա, կարծում եմ, նաև իրանաբնակ ազերիներին։
Կարող էինք չանհանգստանալ, եթե լիներ այլ կառավարություն։ Այս պատասխանատու պահին ունենք ճգնաժամեր ստեղծող իշխանություն, որի համար Թուրքիայի և Ադրբեջանի հանդեպ իր պարտավորությունների կատարումը առավել կարևոր է, քան մեր երկրի ու ժողովրդի ապագան։